<?xml version="1.0" encoding="utf-8"?>
<?xml-stylesheet type="text/xsl" href="/static/taisho.xsl"?>
<TEI xmlns:cb="http://www.cbeta.org/ns/1.0" xml:lang="lzh-Hant-HK" xml:id="X51n0832">
<teiHeader>
	<fileDesc>
		<titleStmt>
			<title>Manji Shinsan Dainihon Zokuzōkyō, Electronic version, No. 832 觀所緣緣論釋記</title>
			<title xml:lang="zh-Hant">卍新纂大日本續藏經數位版, No. 832 觀所緣緣論釋記</title>
			<author>明 明昱錄記</author>
			<respStmt>
				<resp>Electronic Version by</resp>
				<name>CBETA</name>
			</respStmt>
		</titleStmt>
		<editionStmt>
			<edition>XML TEI P5</edition>
			<respStmt xml:id="resp1"><resp>corrections</resp><name>orig</name></respStmt>
			<respStmt xml:id="resp2"><resp>corrections</resp><name>CBETA</name></respStmt>
			<respStmt xml:id="resp3"><resp>corrections</resp><name>CBETA.maha</name></respStmt>
		</editionStmt>
		<extent>1卷</extent>
		<publicationStmt>
			<idno type="CBETA">
				<idno type="canon">X</idno>.<idno type="vol">51</idno>.<idno type="no">832</idno>
			</idno>
			<distributor>
				<name>中華電子佛典協會 (CBETA)</name>
				<address>
					<addrLine><email>service@cbeta.org</email></addrLine>
				</address>
			</distributor>
			<availability>
				<p>Available for non-commercial use when distributed with this header intact.</p>
			</availability>
			<date>2024-02-25 09:56:44 +0800</date>
		</publicationStmt>
		<sourceDesc>
			<bibl>
				<title level="s">Manji Shinsan Dainihon Zokuzōkyō</title>
				<title level="s" xml:lang="zh-Hant">卍新纂大日本續藏經</title>
				<title level="m" xml:lang="zh-Hant">觀所緣緣論釋記</title>
			</bibl>
		</sourceDesc>
	</fileDesc>
	<encodingDesc>
		<projectDesc>
			<p xml:lang="en" cb:type="ly">Input by CBETA, OCR by CBETA</p>
			<p xml:lang="zh-Hant" cb:type="ly">CBETA 人工輸入，CBETA 掃瞄辨識</p>
		</projectDesc>
		<editorialDecl>
			<punctuation resp="#resp1"><p>原書標點</p></punctuation>
		</editorialDecl>
		<tagsDecl>
			<namespace name="http://www.tei-c.org/ns/1.0">
				<tagUsage gi="rdg">
					<listWit>
						<witness xml:id="wit.cbeta">【CB】</witness>
						<witness xml:id="wit.orig">【卍續】</witness>
					</listWit>
				</tagUsage>
			</namespace>
		</tagsDecl>
		<charDecl>
<char xml:id="CB07411">
				<charName>CBETA CHARACTER CB07411</charName>
				<mapping cb:dec="990451" type="PUA">U+F1CF3</mapping>
			<mapping type="unicode">U+27DE4</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>賾</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[丨*臣*責]</value></charProp></char>
</charDecl>
	</encodingDesc>
	<profileDesc>
		<langUsage>
			<language ident="en">English</language>
			<language ident="zh-Hant">Chinese (Traditional)</language>
		</langUsage>
	</profileDesc>
	<revisionDesc>
		<change when="2013-05-20">
			<name>CW</name><name>Ray Chou 周邦信</name>P4 to P5 conversion by p4top5a.py, intended for publication
		</change>
		<change when="2006-11-23T08:36:42">
			Zhou Bang-Xin (ed.) Created initial TEI XML version with BASICX.BAT
		</change>
	</revisionDesc>
</teiHeader>
<text><body>
<milestone unit="juan" n="1"/>
<pb ed="X" xml:id="X51.0832.0818a" n="0818a"/>
<lb ed="X" n="0818a01"/>
<lb ed="X" n="0818a02"/>
<lb ed="X" n="0818a03"/>
<lb ed="X" n="0818a04"/>
<lb ed="X" n="0818a05"/><cb:div type="xu"><cb:mulu type="序" level="1">No. 832-A 觀所緣緣論釋記序</cb:mulu><head>No. 832-A
<lb ed="X" n="0818a06"/><lb ed="R083" n="0363a01"/> 觀所緣緣論釋記序</head>
<lb ed="X" n="0818a07"/>
<lb ed="X" n="0818a08"/><lb ed="R083" n="0363a02"/><p xml:id="pX51p0818a0801">觀所緣緣論釋者。護法菩薩釋陳那菩薩觀所緣緣
<lb ed="X" n="0818a09"/><lb ed="R083" n="0363a03"/>論也。陳那菩薩深窮緣性。洞徹見源。標眞殄謬。明心
<lb ed="X" n="0818a10"/><lb ed="R083" n="0363a04"/>外無境。經部師等。以外色極微和合爲所緣緣。斥其
<lb ed="X" n="0818a11"/><lb ed="R083" n="0363a05"/>互闕一支。俱不應理。菩薩申義。內色如外現爲識所
<lb ed="X" n="0818a12"/><lb ed="R083" n="0363a06"/>緣緣。許彼相在識。及能生識故。古大乘師略於挾帶。
<lb ed="X" n="0818a13"/><lb ed="R083" n="0363a07"/>則本智緣眞如時。爲所緣緣。似有失。而小乘正量部。
<lb ed="X" n="0818a14"/><lb ed="R083" n="0363a08"/>不許變帶。則眼識緣色時。所緣緣義不成。菩薩理善
<lb ed="X" n="0818a15"/><lb ed="R083" n="0363a09"/>成立。二支斯備。如是了達。方知心外無境。凡所見法。
<lb ed="X" n="0818a16"/><lb ed="R083" n="0363a10"/>是見心也。然文約義豐。所含淵<g ref="#CB07411">𧷤</g>。故護法菩薩發其
<lb ed="X" n="0818a17"/><lb ed="R083" n="0363a11"/>餘蘊。盡抉玄奧。造釋以弘其致。揚正理之光耀。溢義
<lb ed="X" n="0818a18"/><lb ed="R083" n="0363a12"/>海之波瀾。令毒智斂而邪焰熄矣。復緣所譯之文奇
<lb ed="X" n="0818a19"/><lb ed="R083" n="0363a13"/>嶮。讀者難通。大光明山高原上人。義學精覈。久研斯
<lb ed="X" n="0818a20"/><lb ed="R083" n="0363a14"/>典。妙析奇致。爲之筆記。譬之尋河得源。而支流委曲
<lb ed="X" n="0818a21"/><lb ed="R083" n="0363a15"/>皆曉了。伐樹斬根。而衆條紛糾皆相隨。千秋滯義。一
<lb ed="X" n="0818a22"/><lb ed="R083" n="0363a16"/>旦通朗。學者所快睹。深有毗於法門云。由上人而見
<lb ed="X" n="0818a23"/><lb ed="R083" n="0363a17"/>護法。由護法而見陳那。如見鏡中面目也。</p>
<lb ed="X" n="0818a24"/><lb ed="R083" n="0363a18"/><p xml:id="pX51p0818a2401">病居士王野造</p></cb:div>
<pb ed="X" xml:id="X51.0832.0818b" n="0818b"/>
<lb ed="X" n="0818b01"/>
<lb ed="X" n="0818b02"/>
<lb ed="X" n="0818b03"/>
<lb ed="X" n="0818b04"/>
<lb ed="X" n="0818b05"/><cb:div type="xu"><cb:mulu type="序" level="1">No. 832-B 觀所緣緣論釋記題詞</cb:mulu><head>No. 832-B
<lb ed="X" n="0818b06"/><lb ed="R083" n="0363b01"/> 觀所緣緣論釋記題詞</head>
<lb ed="X" n="0818b07"/>
<lb ed="X" n="0818b08"/><lb ed="R083" n="0363b02"/><p xml:id="pX51p0818b0801">所緣緣者。乃四緣中第三緣也。此緣一法。有二功能。
<lb ed="X" n="0818b09"/><lb ed="R083" n="0363b03"/>一能生識。一作所緣。所緣名境。生識名緣。故名所緣。
<lb ed="X" n="0818b10"/><lb ed="R083" n="0363b04"/>而又名緣也。夫以三界唯心。本無相質之境。五明起
<lb ed="X" n="0818b11"/><lb ed="R083" n="0363b05"/>世。斯興內外之名。所以陳那憫異執之沈淪。審文約
<lb ed="X" n="0818b12"/><lb ed="R083" n="0363b06"/>義而造論。護法發隱微之奧旨。分條析理而作釋。造
<lb ed="X" n="0818b13"/><lb ed="R083" n="0363b07"/>論者。立比量爲綱宗。伏邪倒之疑意。伸明內色。揭示
<lb ed="X" n="0818b14"/><lb ed="R083" n="0363b08"/>幽途。寶思風飛。雅合瀉甁之敏。邪津浪息。憑施卷舌
<lb ed="X" n="0818b15"/><lb ed="R083" n="0363b09"/>之能。致使異部宗徒。咸得斂躬欽服。大乘閟義。自茲
<lb ed="X" n="0818b16"/><lb ed="R083" n="0363b10"/>爛彩舒光。作釋者觀三支之玄府。推五分之重關。瞻
<lb ed="X" n="0818b17"/><lb ed="R083" n="0363b11"/>天瞰海。悲學者莫測其高深。曠漢杳源。憫來際靡知
<lb ed="X" n="0818b18"/><lb ed="R083" n="0363b12"/>其涯涘。由是菩薩神機昭晣。詞論精研。指點端倪。毒
<lb ed="X" n="0818b19"/><lb ed="R083" n="0363b13"/>智斂時增慧焰。甄明利害。愛河竭處沐恩波。雖則至
<lb ed="X" n="0818b20"/><lb ed="R083" n="0363b14"/>道昭明。飛光昱日。原以梵本西來。承旨宣譯。文詞巧
<lb ed="X" n="0818b21"/><lb ed="R083" n="0363b15"/>拙。出自譯師。余昔觀此釋。目若面墻。口不能句。葢爲
<lb ed="X" n="0818b22"/><lb ed="R083" n="0363b16"/>詞源精約。義海淵宏。雖不離於几案。卒莫措其隻語
<lb ed="X" n="0818b23"/><lb ed="R083" n="0363b17"/>也。幸仗菩薩大悲願力。亦乃昱等宿福所逢。忽以微
<lb ed="X" n="0818b24"/><lb ed="R083" n="0363b18"/>生。親承梵響。踴躍歡喜。如聞授記。遂探瑜伽顯揚等
<pb ed="X" xml:id="X51.0832.0818c" n="0818c"/>
<lb ed="X" n="0818c01"/><lb ed="R083" n="0364a01"/>論。深密佛地等經。凡遇意相貫者。記之於筆。以便披
<lb ed="X" n="0818c02"/><lb ed="R083" n="0364a02"/>覽。目爲觀所緣緣論釋記。</p>
<lb ed="X" n="0818c03"/><lb ed="R083" n="0364a03"/><p xml:id="pX51p0818c0301">萬曆<anchor xml:id="nkr_note_add_0818c0301" n="0818c0301"/><anchor xml:id="beg0818c0301" n="0818c0301"/>己<anchor xml:id="end0818c0301"/>酉淸明前一日西蜀輔慈沙門明昱書于金
<lb ed="X" n="0818c04"/><lb ed="R083" n="0364a04"/>陵雨花精舍</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0818c05"/>
<lb ed="X" n="0818c06"/>
<lb ed="X" n="0818c07"/>
<lb ed="X" n="0818c08"/>
<lb ed="X" n="0818c09"/>
<lb ed="X" n="0818c10"/>
<lb ed="X" n="0818c11"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">No. 832-C 分科</cb:mulu><head>No. 832-C
<lb ed="X" n="0818c12"/><lb ed="R083" n="0364b01"/> 分科</head>
<lb ed="X" n="0818c13"/>
<lb ed="X" n="0818c14"/><lb ed="R083" n="0364b02"/><p xml:id="pX51p0818c1401">論之綱宗。科乃提挈。始知脉絡相貫。義勢開合。而唯
<lb ed="X" n="0818c15"/><lb ed="R083" n="0364b03"/>心之旨。了然心目矣。古德科經。必有三分。觀所緣緣
<lb ed="X" n="0818c16"/><lb ed="R083" n="0364b04"/>論。唯得存一。前無叙起之由。後無流通之義。會於釋
<lb ed="X" n="0818c17"/><lb ed="R083" n="0364b05"/>論。則有二焉。以前一頌。特明造論之由。故科爲序分。
<lb ed="X" n="0818c18"/><lb ed="R083" n="0364b06"/>正宗分中。依釋論立科。總分爲二。一破外執。以外色
<lb ed="X" n="0818c19"/><lb ed="R083" n="0364b07"/>爲所緣緣。二明自宗。立內色爲所緣緣。此科之大略
<lb ed="X" n="0818c20"/><lb ed="R083" n="0364b08"/>耳。餘細分後。</p>
<lb ed="X" n="0818c21"/>
<lb ed="X" n="0818c22"/>
<lb ed="X" n="0818c23"/>
<lb ed="X" n="0818c24"/>
<pb ed="X" xml:id="X51.0832.0819a" n="0819a"/>
<lb ed="X" n="0819a01"/><lb ed="R083" n="0365a01"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX51p0819a0101">釋論通科<note place="inline">分二</note>
<lb ed="X" n="0819a02"/><lb ed="R083" n="0365a01"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX51p0819a0201">一序分<note place="inline">若言</note></item>
<lb ed="X" n="0819a03"/><lb ed="R083" n="0365a01"/><item xml:id="itemX51p0819a0301">二正宗分<note place="inline">分二</note>
<lb ed="X" n="0819a04"/><lb ed="R083" n="0365a01"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX51p0819a0401">一破外執<note place="inline">分二</note>
<lb ed="X" n="0819a05"/><lb ed="R083" n="0365a01"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX51p0819a0501">一總標<note place="inline">分二</note>
<lb ed="X" n="0819a06"/><lb ed="R083" n="0365a01"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX51p0819a0601">一總論<note place="inline">分三</note>
<lb ed="X" n="0819a07"/><lb ed="R083" n="0365a01"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX51p0819a0701">一論能緣內識<note place="inline">分二</note>
<lb ed="X" n="0819a08"/><lb ed="R083" n="0365a01"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX51p0819a0801">一牒本論略釋<note place="inline">釋曰</note></item>
<lb ed="X" n="0819a09"/><lb ed="R083" n="0365a01"/><item xml:id="itemX51p0819a0901">二論能緣差別<note place="inline">分三</note>
<lb ed="X" n="0819a10"/><lb ed="R083" n="0365a01"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX51p0819a1001">一論等字所攝<note place="inline">此中</note></item>
<lb ed="X" n="0819a11"/><lb ed="R083" n="0365a01"/><item xml:id="itemX51p0819a1101">二論意識別緣<note place="inline">若爾</note></item>
<lb ed="X" n="0819a12"/><lb ed="R083" n="0365a01"/><item xml:id="itemX51p0819a1201">三論內外意許<note place="inline">眼等</note></item></list></item></list></item>
<lb ed="X" n="0819a13"/><lb ed="R083" n="0365a01"/><item xml:id="itemX51p0819a1301">二論所緣外境<note place="inline">言外</note></item>
<lb ed="X" n="0819a14"/><lb ed="R083" n="0365a01"/><item xml:id="itemX51p0819a1401">三結外執相違<note place="inline">誠如</note></item></list></item>
<lb ed="X" n="0819a15"/><lb ed="R083" n="0365a01"/><item xml:id="itemX51p0819a1501">二別推<note place="inline">分四</note>
<lb ed="X" n="0819a16"/><lb ed="R083" n="0365a01"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX51p0819a1601">一推論主縱許<note place="inline">緣其</note></item>
<lb ed="X" n="0819a17"/><lb ed="R083" n="0365a01"/><item xml:id="itemX51p0819a1701">二推外執極微<note place="inline">或許</note></item>
<lb ed="X" n="0819a18"/><lb ed="R083" n="0365a01"/><item xml:id="itemX51p0819a1801">三推外執和合<note place="inline">或復</note></item>
<lb ed="X" n="0819a19"/><lb ed="R083" n="0365a01"/><item xml:id="itemX51p0819a1901">四結彼許相應<note place="inline">此二</note></item></list></item></list></item>
<lb ed="X" n="0819a20"/><lb ed="R083" n="0365a01"/><item xml:id="itemX51p0819a2001">二別破<note place="inline">分二</note>
<lb ed="X" n="0819a21"/><lb ed="R083" n="0365a01"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX51p0819a2101">一牒標中二執別破<note place="inline">分四</note>
<lb ed="X" n="0819a22"/><lb ed="R083" n="0365a01"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX51p0819a2201">一總推立量<note place="inline">釋曰</note></item>
<lb ed="X" n="0819a23"/><lb ed="R083" n="0365a01"/><item xml:id="itemX51p0819a2301">二別破極微<note place="inline">分二</note>
<lb ed="X" n="0819a24"/><lb ed="R083" n="0365a01"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX51p0819a2401">一縱許生因<note place="inline">何以</note></item>
<lb ed="X" n="0819a25"/><lb ed="R083" n="0365a01"/><item xml:id="itemX51p0819a2501">二雙支全破<note place="inline">若如</note></item></list></item>
<lb ed="X" n="0819a26"/><lb ed="R083" n="0365a01"/><item xml:id="itemX51p0819a2601">三別破和合<note place="inline">分四</note>
<lb ed="X" n="0819a27"/><lb ed="R083" n="0365a01"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX51p0819a2701">一推外轉計<note place="inline">釋曰</note></item>
<lb ed="X" n="0819a28"/><lb ed="R083" n="0365a01"/><item xml:id="itemX51p0819a2801">二明內正義<note place="inline">若爾</note></item>
<lb ed="X" n="0819a29"/><lb ed="R083" n="0365a01"/><item xml:id="itemX51p0819a2901">三縱許所緣<note place="inline">能非</note></item>
<lb ed="X" n="0819a30"/><lb ed="R083" n="0365a01"/><item xml:id="itemX51p0819a3001">四雙支全破<note place="inline">復緣</note></item></list></item>
<lb ed="X" n="0819a31"/><lb ed="R083" n="0365a01"/><item xml:id="itemX51p0819a3101">四總結二執<note place="inline">釋曰</note></item></list></item>
<lb ed="X" n="0819a32"/><lb ed="R083" n="0365a01"/><item xml:id="itemX51p0819a3201">二擧二種轉計別破<note place="inline">分二</note>
<lb ed="X" n="0819a33"/><lb ed="R083" n="0365a01"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX51p0819a3301">一執極微體中具和合<note place="inline">分二</note>
<lb ed="X" n="0819a34"/><lb ed="R083" n="0365a01"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX51p0819a3401">一牒彼執詞推明轉計之意<note place="inline">釋曰</note></item>
<lb ed="X" n="0819a35"/><lb ed="R083" n="0365a01"/><item xml:id="itemX51p0819a3501">二展轉引喩難破勝劣之情<note place="inline">若如</note></item></list></item>
<lb ed="X" n="0819a36"/><lb ed="R083" n="0365a01"/><item xml:id="itemX51p0819a3601">二執和合體卽是極微<note place="inline">分三</note>
<lb ed="X" n="0819a37"/><lb ed="R083" n="0365a01"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX51p0819a3701">一牒彼執詞推明泛然妄計<note place="inline">釋曰</note></item>
<lb ed="X" n="0819a38"/><lb ed="R083" n="0365a01"/><item xml:id="itemX51p0819a3801">二展轉引喩難破極微無別<note place="inline">然諸</note></item>
<lb ed="X" n="0819a39"/><lb ed="R083" n="0365a01"/><item xml:id="itemX51p0819a3901">三通釋前義結破異見非理<note place="inline">上來</note></item></list></item></list></item></list></item></list></item>
<lb ed="X" n="0819a40"/><lb ed="R083" n="0365a01"/><item xml:id="itemX51p0819a4001">二明自宗<note place="inline">分二</note>
<lb ed="X" n="0819a41"/><lb ed="R083" n="0365a01"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX51p0819a4101">一釋內境<note place="inline">釋曰</note></item>
<lb ed="X" n="0819a42"/><lb ed="R083" n="0365a01"/><item xml:id="itemX51p0819a4201">二變差別<note place="inline">此中</note></item></list></item></list></item></list></item></list></cb:div>
<pb ed="X" xml:id="X51.0832.0820a" n="0820a"/>
<lb ed="X" n="0820a01"/>
<lb ed="X" n="0820a02"/>
<lb ed="X" n="0820a03"/>
<lb ed="X" n="0820a04"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">觀所緣緣論釋記</cb:mulu>
<lb ed="X" n="0820a05"/><cb:docNumber>No. 832</cb:docNumber>
<lb ed="X" n="0820a06"/><lb ed="R083" n="0366a01"/><cb:juan fun="open" n="1"><cb:mulu type="卷" n="1"/><cb:jhead>觀所緣緣論釋記</cb:jhead></cb:juan>
<lb ed="X" n="0820a07"/>
<lb ed="X" n="0820a08"/><lb ed="R083" n="0366a02"/><byline cb:type="other">陳那菩薩造論　唐三藏法師<name role="" type="person">玄奘</name>譯</byline>
<lb ed="X" n="0820a09"/><lb ed="R083" n="0366a03"/><byline cb:type="other">護法菩薩造釋　唐三藏法師義淨譯</byline>
<lb ed="X" n="0820a10"/><lb ed="R083" n="0366a04"/><byline cb:type="author">明蜀沙門明昱錄記</byline>
<lb ed="X" n="0820a11"/><lb ed="R083" n="0366a05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX51p0820a1101">觀所緣緣論釋者。乃觀察所緣之境。必具發識之
<lb ed="X" n="0820a12"/><lb ed="R083" n="0366a06"/>緣而論之。論不足以盡其詳。復益之以釋。釋者。解
<lb ed="X" n="0820a13"/><lb ed="R083" n="0366a07"/>釋義。論者。分辨義。緣者。親友義。所緣者。有境義。觀
<lb ed="X" n="0820a14"/><lb ed="R083" n="0366a08"/>者。察義。以智照境義。謂凡小不達唯心之旨。妄執
<lb ed="X" n="0820a15"/><lb ed="R083" n="0366a09"/>心外別有實境。卽是極微。或極微所成。名爲和合。
<lb ed="X" n="0820a16"/><lb ed="R083" n="0366a10"/>各別執爲所緣緣義。故論主造論。令彼觀察根境
<lb ed="X" n="0820a17"/><lb ed="R083" n="0366a11"/>唯心。不墮邪見稠林耳。唯識論云。所緣緣者。謂若
<lb ed="X" n="0820a18"/><lb ed="R083" n="0366a12"/>有法。是帶<anchor xml:id="nkr_note_add_0820a1801" n="0820a1801"/><anchor xml:id="beg0820a1801" n="0820a1801"/>己<anchor xml:id="end0820a1801"/>相。心或相應。釋云。謂若有法者。必是
<lb ed="X" n="0820a19"/><lb ed="R083" n="0366a13"/>有體本質法名緣。是帶<anchor xml:id="nkr_note_add_0820a1901" n="0820a1901"/><anchor xml:id="beg0820a1901" n="0820a1901"/>己<anchor xml:id="end0820a1901"/>相者。卽相分名所緣。相
<lb ed="X" n="0820a20"/><lb ed="R083" n="0366a14"/>質合說。名所緣緣。帶字屬心。<anchor xml:id="nkr_note_add_0820a2001" n="0820a2001"/><anchor xml:id="beg0820a2001" n="0820a2001"/>己<anchor xml:id="end0820a2001"/>屬本質。相卽相分。
<lb ed="X" n="0820a21"/><lb ed="R083" n="0366a15"/>謂能緣心。緣所緣境時。帶起本質家<anchor xml:id="nkr_note_add_0820a2101" n="0820a2101"/><anchor xml:id="beg0820a2101" n="0820a2101"/>己<anchor xml:id="end0820a2101"/>之相分故。
<lb ed="X" n="0820a22"/><lb ed="R083" n="0366a16"/>帶有二義。一變帶。卽八箇識有疎所緣緣本質是。
<lb ed="X" n="0820a23"/><lb ed="R083" n="0366a17"/>爲託此有體境爲本質。變似質之相起。名爲變帶。
<lb ed="X" n="0820a24"/><lb ed="R083" n="0366a18"/>二挾帶。卽一切親所緣緣實相分是。爲此相分不
<pb ed="X" xml:id="X51.0832.0820b" n="0820b"/>
<lb ed="X" n="0820b01"/><lb ed="R083" n="0366b01"/>離能緣之心。其能緣心。親挾此相分而緣。名爲挾
<lb ed="X" n="0820b02"/><lb ed="R083" n="0366b02"/>帶。<anchor xml:id="nkr_note_add_0820b0201" n="0820b0201"/><anchor xml:id="beg0820b0201" n="0820b0201"/>己<anchor xml:id="end0820b0201"/>相亦有二義。一相狀相。卽變帶似質之<anchor xml:id="nkr_note_add_0820b0202" n="0820b0202"/><anchor xml:id="beg0820b0202" n="0820b0202"/>己<anchor xml:id="end0820b0202"/>相。
<lb ed="X" n="0820b03"/><lb ed="R083" n="0366b03"/>以相分似本質<anchor xml:id="nkr_note_add_0820b0301" n="0820b0301"/><anchor xml:id="beg0820b0301" n="0820b0301"/>己<anchor xml:id="end0820b0301"/>體。故名疎所緣緣也。二體相相。
<lb ed="X" n="0820b04"/><lb ed="R083" n="0366b04"/>卽挾帶所緣相分之<anchor xml:id="nkr_note_add_0820b0401" n="0820b0401"/><anchor xml:id="beg0820b0401" n="0820b0401"/>己<anchor xml:id="end0820b0401"/>相。以相分不離能緣之體
<lb ed="X" n="0820b05"/><lb ed="R083" n="0366b05"/>故名親所緣緣也。心或相應者。此辨所緣緣之果
<lb ed="X" n="0820b06"/><lb ed="R083" n="0366b06"/>也。以所緣爲緣是因。生得心心所是果。心卽八識
<lb ed="X" n="0820b07"/><lb ed="R083" n="0366b07"/>心王。相應卽五十一心所。有起不起。故復言或。<anchor xml:id="nkr_note_add_0820b0701" n="0820b0701"/><anchor xml:id="beg0820b0701" n="0820b0701"/>已<anchor xml:id="end0820b0701"/>
<lb ed="X" n="0820b08"/><lb ed="R083" n="0366b08"/>上解觀所緣緣四字竟。第五論字。唯識開蒙云。敎
<lb ed="X" n="0820b09"/><lb ed="R083" n="0366b09"/>誡學徒。決擇性相。激揚宗極藻義攸歸。垂範後昆。
<lb ed="X" n="0820b10"/><lb ed="R083" n="0366b10"/>名之爲論。第六釋字。釋者。解也。疏通解釋。捨疑成
<lb ed="X" n="0820b11"/><lb ed="R083" n="0366b11"/>解。散濁留淸。廢詮服義。名之爲釋。第七記字。有三
<lb ed="X" n="0820b12"/><lb ed="R083" n="0366b12"/>義。謂記憶記別記錄。此名記者。錄集成編。以備遺
<lb ed="X" n="0820b13"/><lb ed="R083" n="0366b13"/>忘。故非記別。但取記憶記錄爲記耳。釋題竟。</p><p xml:id="pX51p0820b1318" cb:place="inline">△下
<lb ed="X" n="0820b14"/><lb ed="R083" n="0366b14"/>文科分第一序分。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0820b15"/><lb ed="R083" n="0366b15"/><cb:div type="orig"><lg type="regular" xml:id="lgX51p0820b1501"><l>若言能令毒智人</l><l>爲令其慧極明了</l>
<lb ed="X" n="0820b16"/><lb ed="R083" n="0366b16"/><l>及爲消除於罪惡</l><l>稽首敬<anchor xml:id="nkr_note_add_0820b1601" n="0820b1601"/><anchor xml:id="beg0820b1601" n="0820b1601"/>已<anchor xml:id="end0820b1601"/>觀其義</l></lg></cb:div>
<lb ed="X" n="0820b17"/><lb ed="R083" n="0366b17"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX51p0820b1701">法不孤起。仗境方生。爲衆生被毒智所蒙。不達境
<lb ed="X" n="0820b18"/><lb ed="R083" n="0366b18"/>空心有之旨。則菩薩大悲始運。令彼觀心自悟耳。
<lb ed="X" n="0820b19"/><lb ed="R083" n="0367a01"/>所言毒智人者。慧不明了人也。以慧不明。取心外
<lb ed="X" n="0820b20"/><lb ed="R083" n="0367a02"/>境。戕害法身。傷殘慧命。故名毒智。於三毒中。癡毒
<lb ed="X" n="0820b21"/><lb ed="R083" n="0367a03"/>乃全。貪毒一分。以取外境。屬貪分故。何非瞋分曰。
<lb ed="X" n="0820b22"/><lb ed="R083" n="0367a04"/>旣與貪俱。於境愛染。不憎彼故。故無有瞋。何害法
<lb ed="X" n="0820b23"/><lb ed="R083" n="0367a05"/>身。及傷慧命。曰。彼執外色爲生識之緣。又執爲所
<lb ed="X" n="0820b24"/><lb ed="R083" n="0367a06"/>緣之境。心境妄計。煩惱從生。生煩惱故。覆眞實義。
<pb ed="X" xml:id="X51.0832.0820c" n="0820c"/>
<lb ed="X" n="0820c01"/><lb ed="R083" n="0367a07"/>障聖慧眼。豈非法身慧命乎。故知無明毒智。爲害
<lb ed="X" n="0820c02"/><lb ed="R083" n="0367a08"/>不淺。欲令斯輩智慧極明。而消除罪惡者。必以唯
<lb ed="X" n="0820c03"/><lb ed="R083" n="0367a09"/>識正理觀察。故稽首三尊。而觀其義。</p><p xml:id="pX51p0820c0315" cb:place="inline">△一序分竟。
<lb ed="X" n="0820c04"/><lb ed="R083" n="0367a10"/>下二正宗分。於本論文。唯約七科。餘科俱依釋論
<lb ed="X" n="0820c05"/><lb ed="R083" n="0367a11"/>分頭。凡題論曰二字。皆本論文。題釋曰。及不題釋
<lb ed="X" n="0820c06"/><lb ed="R083" n="0367a12"/>曰者。俱釋論文。今正宗一分。初分爲二。一破彼執。
<lb ed="X" n="0820c07"/><lb ed="R083" n="0367a13"/>二明自宗。一又分二。一總標。二別破。一又分二。一
<lb ed="X" n="0820c08"/><lb ed="R083" n="0367a14"/>總論。二別推。一又分三。一論能緣內識。二論所緣
<lb ed="X" n="0820c09"/><lb ed="R083" n="0367a15"/>外境。三結彼執相違。一又分二。一牒本論略釋。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0820c10"/><lb ed="R083" n="0367a16"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX51p0820c1001">論曰。諸有欲令眼等五識以外色作所緣緣者。或執
<lb ed="X" n="0820c11"/><lb ed="R083" n="0367a17"/>極微。許有實體。能生識故。或執和合。以識生時。帶彼
<lb ed="X" n="0820c12"/><lb ed="R083" n="0367a18"/>相故。</p>
<lb ed="X" n="0820c13"/><lb ed="R083" n="0367b01"/><p xml:id="pX51p0820c1301">釋曰。諸許眼等識者。於所棄事。及所收事。或捨或取。
<lb ed="X" n="0820c14"/><lb ed="R083" n="0367b02"/>是觀察果故所捨事體。及顚倒因。是所顯示。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0820c15"/><lb ed="R083" n="0367b03"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX51p0820c1501">諸許眼等識者。卽本論中諸有欲令眼等五識一
<lb ed="X" n="0820c16"/><lb ed="R083" n="0367b04"/>句。今護法師牒而釋之。謂諸餘乘。執眼等五識。以
<lb ed="X" n="0820c17"/><lb ed="R083" n="0367b05"/>外色作所緣緣。外色者。卽彼所計極微和合二種。
<lb ed="X" n="0820c18"/><lb ed="R083" n="0367b06"/>極微無體。觀色析成。將一須彌析爲七分。內取一
<lb ed="X" n="0820c19"/><lb ed="R083" n="0367b07"/>分。又爲七分。展轉析至極微故護法師。以極微爲
<lb ed="X" n="0820c20"/><lb ed="R083" n="0367b08"/>所棄事。須彌旣可析爲極微。極微亦可合爲須彌。
<lb ed="X" n="0820c21"/><lb ed="R083" n="0367b09"/>故護法師以和合爲所收事。或捨或取者。謂他宗
<lb ed="X" n="0820c22"/><lb ed="R083" n="0367b10"/>或取極微。而捨和合。或取和合。而捨極微。取執事
<lb ed="X" n="0820c23"/><lb ed="R083" n="0367b11"/>成。是彼觀察之智果。所捨事體。是他宗不取之事。
<lb ed="X" n="0820c24"/><lb ed="R083" n="0367b12"/>及顚倒因。是他宗執取之事。以此而爲顯示。顚倒
<pb ed="X" xml:id="X51.0832.0821a" n="0821a"/>
<lb ed="X" n="0821a01"/><lb ed="R083" n="0367b13"/>因者。責彼非因。計爲因故。</p><p xml:id="pX51p0821a0111" cb:place="inline">△一牒本論略釋竟。下
<lb ed="X" n="0821a02"/><lb ed="R083" n="0367b14"/>二論能緣差別分三。一論等字所攝。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0821a03"/><lb ed="R083" n="0367b15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX51p0821a0301">此中等言。謂攝他許依其色根五種之識。由他於彼
<lb ed="X" n="0821a04"/><lb ed="R083" n="0367b16"/>一向執爲緣實事故。意識不然。非一向故。許世俗有。
<lb ed="X" n="0821a05"/><lb ed="R083" n="0367b17"/>緣車等故。縱許意識緣實事境。有其片分。亦能將識
<lb ed="X" n="0821a06"/><lb ed="R083" n="0367b18"/>相似之相。離無其境。於眼等識。境不相離。得成就<anchor xml:id="nkr_note_add_0821a0601" n="0821a0601"/><anchor xml:id="beg0821a0601" n="0821a0601"/>已<anchor xml:id="end0821a0601"/>。
<lb ed="X" n="0821a07"/><lb ed="R083" n="0368a01"/>方爲成立。是故於此。不致殷勤。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0821a08"/><lb ed="R083" n="0368a02"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX51p0821a0801">此推他宗執根識不同意識所緣。此中等言。是本
<lb ed="X" n="0821a09"/><lb ed="R083" n="0368a03"/>論中眼等識之等字。護法師釋云。此中等言。謂攝
<lb ed="X" n="0821a10"/><lb ed="R083" n="0368a04"/>他許依其色根五種之識。何則。由他於彼一向執
<lb ed="X" n="0821a11"/><lb ed="R083" n="0368a05"/>爲緣實事故。此句。乃護法師。斥他宗一向執眼等
<lb ed="X" n="0821a12"/><lb ed="R083" n="0368a06"/>五識。緣極微和合爲眞實之事。意識不然非一向
<lb ed="X" n="0821a13"/><lb ed="R083" n="0368a07"/>故者。此謂意識不同五識。意非一向緣其實事。許
<lb ed="X" n="0821a14"/><lb ed="R083" n="0368a08"/>世俗有緣車等故者。釋成眼等五識。一向緣實事
<lb ed="X" n="0821a15"/><lb ed="R083" n="0368a09"/>境。自許車等是世俗有。以車等爲實事故。問曰。意
<lb ed="X" n="0821a16"/><lb ed="R083" n="0368a10"/>識有時亦能緣實事境。何言意識不然。答曰。縱許
<lb ed="X" n="0821a17"/><lb ed="R083" n="0368a11"/>意識緣實事境。有其片分。亦能將識相似之。相離
<lb ed="X" n="0821a18"/><lb ed="R083" n="0368a12"/>無其境。此謂意識緣境。一刹那頃。卽離境而緣。相
<lb ed="X" n="0821a19"/><lb ed="R083" n="0368a13"/>似之相。卽意識於境上變起似質之影相。離無其
<lb ed="X" n="0821a20"/><lb ed="R083" n="0368a14"/>境者。卽是離其實境。而獨緣影。於眼等識境不相
<lb ed="X" n="0821a21"/><lb ed="R083" n="0368a15"/>離者。謂眼等識緣境不離。則所緣之境皆是實有。
<lb ed="X" n="0821a22"/><lb ed="R083" n="0368a16"/>故知意識不然。非一向故。得成就<anchor xml:id="nkr_note_add_0821a2201" n="0821a2201"/><anchor xml:id="beg0821a2201" n="0821a2201"/>已<anchor xml:id="end0821a2201"/>。至不致殷勤
<lb ed="X" n="0821a23"/><lb ed="R083" n="0368a17"/>者。他宗自謂確然應理。方可立宗。理旣彰明。殷勤
<lb ed="X" n="0821a24"/><lb ed="R083" n="0368a18"/>於意識亦何益焉。</p></cb:div>
<pb ed="X" xml:id="X51.0832.0821b" n="0821b"/>
<lb ed="X" n="0821b01"/><lb ed="R083" n="0368b01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX51p0821b0101">又復於慣修果智所了色。誠非咀迦所行境故。及如
<lb ed="X" n="0821b02"/><lb ed="R083" n="0368b02"/>所見而安立故。今此但觀聞思生得智之境也。如斯
<lb ed="X" n="0821b03"/><lb ed="R083" n="0368b03"/>意識所緣之境全成非有。此於自聚不能緣故。復緣
<lb ed="X" n="0821b04"/><lb ed="R083" n="0368b04"/>過未非實事故。猶若無爲。爲此等言。攝五識身。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0821b05"/><lb ed="R083" n="0368b05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX51p0821b0501">他宗重訂意識不能緣五識之境。但緣過未不實
<lb ed="X" n="0821b06"/><lb ed="R083" n="0368b06"/>之事。言果智所了色者。卽假想觀中極微色也。咀
<lb ed="X" n="0821b07"/><lb ed="R083" n="0368b07"/>迦者。指意識言。此色正爲意識所緣他宗反謂誠
<lb ed="X" n="0821b08"/><lb ed="R083" n="0368b08"/>非意識所行境故。及如所見安立者。是意識緣本
<lb ed="X" n="0821b09"/><lb ed="R083" n="0368b09"/>質色安立名言。卽彼妄執假想觀中分析極微。正
<lb ed="X" n="0821b10"/><lb ed="R083" n="0368b10"/>是意識安立名言。外宗亦謂非意識所行。此皆昧
<lb ed="X" n="0821b11"/><lb ed="R083" n="0368b11"/>於色心不二之旨。妄執心外有色爲實事境。今此
<lb ed="X" n="0821b12"/><lb ed="R083" n="0368b12"/><anchor xml:id="nkr_note_add_0821b1201" n="0821b1201"/><anchor xml:id="beg0821b1201" n="0821b1201"/>但<anchor xml:id="end0821b1201"/>觀聞思生得智之境者。智卽第六意識。境卽聞
<lb ed="X" n="0821b13"/><lb ed="R083" n="0368b13"/>思之境。謂此意識。從聞所說境上生。卽觀此境爲
<lb ed="X" n="0821b14"/><lb ed="R083" n="0368b14"/>所緣。意謂<anchor xml:id="nkr_note_add_0821b1401" n="0821b1401"/><anchor xml:id="beg0821b1401" n="0821b1401"/>但<anchor xml:id="end0821b1401"/>觀聞思境。生得意識智。又言但觀者
<lb ed="X" n="0821b15"/><lb ed="R083" n="0368b15"/>爲顯意識唯緣此境故。如斯意識。所緣之境。全成
<lb ed="X" n="0821b16"/><lb ed="R083" n="0368b16"/>非有者。是推意識於上假想名言。俱不能緣。此於
<lb ed="X" n="0821b17"/><lb ed="R083" n="0368b17"/>自聚不能緣故者。自乃極微。聚名和合。此又謂意
<lb ed="X" n="0821b18"/><lb ed="R083" n="0368b18"/>識不能緣極微和合爲境。復緣過未非實事故。猶
<lb ed="X" n="0821b19"/><lb ed="R083" n="0369a01"/>若無爲者。是許意識緣假。不能緣實。故下結云。爲
<lb ed="X" n="0821b20"/><lb ed="R083" n="0369a02"/>此等言。攝五識身。</p><p xml:id="pX51p0821b2008" cb:place="inline">△一論等字所攝竟。下二論意
<lb ed="X" n="0821b21"/><lb ed="R083" n="0369a03"/>識別緣。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0821b22"/><lb ed="R083" n="0369a04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX51p0821b2201">若爾。根識引生所有意識。斯乃如何。此非共其根識
<lb ed="X" n="0821b23"/><lb ed="R083" n="0369a05"/>同時。或復無。間皆滅色等爲所緣故。或緣現在。此非
<lb ed="X" n="0821b24"/><lb ed="R083" n="0369a06"/>根識曾所領故。斯乃意識自能親緣外境體性。此則
<pb ed="X" xml:id="X51.0832.0821c" n="0821c"/>
<lb ed="X" n="0821c01"/><lb ed="R083" n="0369a07"/>遂成無聾盲等。復違比量。知有別根。此遮增色是所
<lb ed="X" n="0821c02"/><lb ed="R083" n="0369a08"/>欲故。然於意識。不復存懷。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0821c03"/><lb ed="R083" n="0369a09"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX51p0821c0301">此破他宗。不許意識。與五識同時緣五塵爲境。故
<lb ed="X" n="0821c04"/><lb ed="R083" n="0369a10"/>護法師問曰。若爾。根識引生所有意識。斯乃如何。
<lb ed="X" n="0821c05"/><lb ed="R083" n="0369a11"/>若爾之言。指上章中意。謂汝若不許意識與根識
<lb ed="X" n="0821c06"/><lb ed="R083" n="0369a12"/>同時緣境。卽今現見引生根識緣境。意識方知長
<lb ed="X" n="0821c07"/><lb ed="R083" n="0369a13"/>短方圓。斯乃如何不許。故。難云。此非共其根識同
<lb ed="X" n="0821c08"/><lb ed="R083" n="0369a14"/>時。復。難云。設許意識非共根識緣境。或復無間。皆
<lb ed="X" n="0821c09"/><lb ed="R083" n="0369a15"/>滅色等爲所緣故。言無間者。謂意識必與五識無
<lb ed="X" n="0821c10"/><lb ed="R083" n="0369a16"/>間而生。汝不許與五識同緣則意識必滅五塵而
<lb ed="X" n="0821c11"/><lb ed="R083" n="0369a17"/>後緣。再難云。若過未之事則可。或緣現在境。此非
<lb ed="X" n="0821c12"/><lb ed="R083" n="0369a18"/>根識曾所領故。旣不用根識所領。而意識能緣者。
<lb ed="X" n="0821c13"/><lb ed="R083" n="0369b01"/>斯乃意識自能親緣外境體性。若意識親緣外境。
<lb ed="X" n="0821c14"/><lb ed="R083" n="0369b02"/>而不同五識緣者。此則遂成無聾盲等。聾盲之言。
<lb ed="X" n="0821c15"/><lb ed="R083" n="0369b03"/>謂耳不識聲等曰聾。眼不知靑等曰盲。使其聾盲
<lb ed="X" n="0821c16"/><lb ed="R083" n="0369b04"/>者。在意識。亦不離根識。何則。謂五識依浮塵根時。
<lb ed="X" n="0821c17"/><lb ed="R083" n="0369b05"/>卽對色等五塵。<anchor xml:id="nkr_note_add_0821c1701" n="0821c1701"/><anchor xml:id="beg0821c1701" n="0821c1701"/>已<anchor xml:id="end0821c1701"/>有意識同時。則能分別色之靑
<lb ed="X" n="0821c18"/><lb ed="R083" n="0369b06"/>黃。聲之高下。若浮塵根壞時。縱有意識。於聲不能
<lb ed="X" n="0821c19"/><lb ed="R083" n="0369b07"/>知淸濁。於色不能知長短。是故謂之聾盲。汝旣許
<lb ed="X" n="0821c20"/><lb ed="R083" n="0369b08"/>意識自能親緣外境體性。必不用五根。根若壞時。
<lb ed="X" n="0821c21"/><lb ed="R083" n="0369b09"/>自有意識能緣聲色。又何聾盲之有耶。若如是者。
<lb ed="X" n="0821c22"/><lb ed="R083" n="0369b10"/>不但無聾盲。復違比量。何得違耶。釋云。知有別根。
<lb ed="X" n="0821c23"/><lb ed="R083" n="0369b11"/>此遮增色是所欲故。是故相違。知有別根者。謂意
<lb ed="X" n="0821c24"/><lb ed="R083" n="0369b12"/>識知五塵時。別有能生之根。故不同於五根緣五
<pb ed="X" xml:id="X51.0832.0822a" n="0822a"/>
<lb ed="X" n="0822a01"/><lb ed="R083" n="0369b13"/>塵境。旣不同緣五塵爲境。則增色自何而生。增色
<lb ed="X" n="0822a02"/><lb ed="R083" n="0369b14"/>者。謂五塵各有自相。本質。五識緣時。取境淸明。唯
<lb ed="X" n="0822a03"/><lb ed="R083" n="0369b15"/>是現量。得境自相。意識緣時。則從本質色上。起長
<lb ed="X" n="0822a04"/><lb ed="R083" n="0369b16"/>短方圓之相。對自相說。名爲增色。旣不與五同緣。
<lb ed="X" n="0822a05"/><lb ed="R083" n="0369b17"/>自相尙無。何有增色。言比量者。如見其地。比知是
<lb ed="X" n="0822a06"/><lb ed="R083" n="0369b18"/>堅。見其水。比知有濕。見其火。比知是煖。見其風。比
<lb ed="X" n="0822a07"/><lb ed="R083" n="0370a01"/>知有動。此比量之理。必託增色推明。增色旣遮。比
<lb ed="X" n="0822a08"/><lb ed="R083" n="0370a02"/>量之理必違矣。又則比量爲意識之必然。安得以
<lb ed="X" n="0822a09"/><lb ed="R083" n="0370a03"/>意識無比量耶。然於意識不復存懷者。此句結前
<lb ed="X" n="0822a10"/><lb ed="R083" n="0370a04"/>意在起後。</p><p xml:id="pX51p0822a1005" cb:place="inline">△二論意識別緣竟。下三論內外意許。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0822a11"/><lb ed="R083" n="0370a05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX51p0822a1101">眼等諸識。色爲依緣而方有故。無表但是不作性故。
<lb ed="X" n="0822a12"/><lb ed="R083" n="0370a06"/>自許是無。本意如此。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0822a13"/><lb ed="R083" n="0370a07"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX51p0822a1301">此論外宗許與不許之意。外宗許極微之體自然。
<lb ed="X" n="0822a14"/><lb ed="R083" n="0370a08"/>性是不作。而有堅常之德。眼等諸識。必以極微色
<lb ed="X" n="0822a15"/><lb ed="R083" n="0370a09"/>爲所依緣。諸識方生。不許無表色者。謂無表但是
<lb ed="X" n="0822a16"/><lb ed="R083" n="0370a10"/>不作性。而無堅常之德。不能生識。故護法師釋云。
<lb ed="X" n="0822a17"/><lb ed="R083" n="0370a11"/>自許是無本意如此。以無表色。實不能生識故。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0822a18"/><lb ed="R083" n="0370a12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX51p0822a1801">此於所緣將爲現量。是所取性故。深履邪途故。爲此
<lb ed="X" n="0822a19"/><lb ed="R083" n="0370a13"/>正意遮所緣性。因便方遮斯所依性。同時之根。功能
<lb ed="X" n="0822a20"/><lb ed="R083" n="0370a14"/>之色。將設許之。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0822a21"/><lb ed="R083" n="0370a15"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX51p0822a2101">此護法師斥他宗之非。復推論主所立比量。及言
<lb ed="X" n="0822a22"/><lb ed="R083" n="0370a16"/>陳之意。極微爲所緣。將爲現量者。是彼執取一偏
<lb ed="X" n="0822a23"/><lb ed="R083" n="0370a17"/>之性。而深履邪途也。論中立量。正意但遮所緣。則
<lb ed="X" n="0822a24"/><lb ed="R083" n="0370a18"/>所依之性亦遮矣。何則。所緣緣者。唯是一法。要能
<pb ed="X" xml:id="X51.0832.0822b" n="0822b"/>
<lb ed="X" n="0822b01"/><lb ed="R083" n="0370b01"/>生識必作所緣。彼所緣之性旣遮。所依之性何有。
<lb ed="X" n="0822b02"/><lb ed="R083" n="0370b02"/>同時之根。功能之色。將設許之者。色及功能。是生
<lb ed="X" n="0822b03"/><lb ed="R083" n="0370b03"/>緣義立量之初。必以言陳縱許耳。</p><p xml:id="pX51p0822b0314" cb:place="inline">△三論內外意
<lb ed="X" n="0822b04"/><lb ed="R083" n="0370b04"/>許竟。通上一論能緣內識竟。下二論所緣外境。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0822b05"/><lb ed="R083" n="0370b05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX51p0822b0501">言外境者。彼執離斯而有別境。此顯其倒。顯彼執有
<lb ed="X" n="0822b06"/><lb ed="R083" n="0370b06"/>異事可取。故言境也。如何當說。或言總聚。由非總聚。
<lb ed="X" n="0822b07"/><lb ed="R083" n="0370b07"/>實事應理。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0822b08"/><lb ed="R083" n="0370b08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX51p0822b0801">言外境者。此護法師牒論中一句之義釋之。論中
<lb ed="X" n="0822b09"/><lb ed="R083" n="0370b09"/>言以外色作所緣緣者。色卽境也。故釋云。彼執離
<lb ed="X" n="0822b10"/><lb ed="R083" n="0370b10"/>斯而有別境。謂離識外。別有色境爲生識因。此自
<lb ed="X" n="0822b11"/><lb ed="R083" n="0370b11"/>顯顚倒。復釋云。顯彼執有異事可取。故言境也。上
<lb ed="X" n="0822b12"/><lb ed="R083" n="0370b12"/>云外境。未曾的指何事爲境。故問云。如何爲境。而
<lb ed="X" n="0822b13"/><lb ed="R083" n="0370b13"/>當說之。答曰。或云總聚。然諸餘乘有計和合爲所
<lb ed="X" n="0822b14"/><lb ed="R083" n="0370b14"/>緣緣。若是破其和合之非。卽轉計極微眞實之事。
<lb ed="X" n="0822b15"/><lb ed="R083" n="0370b15"/>故云由非總聚。實事應理。觀夫極微和合。乃本質
<lb ed="X" n="0822b16"/><lb ed="R083" n="0370b16"/>色邊假想光景耳。安得爲五識現量境耶。如斯妄
<lb ed="X" n="0822b17"/><lb ed="R083" n="0370b17"/>計。非倒而何。</p><p xml:id="pX51p0822b1706" cb:place="inline">△二論所緣外境竟。下三結外執相
<lb ed="X" n="0822b18"/><lb ed="R083" n="0370b18"/>違。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0822b19"/><lb ed="R083" n="0371a01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX51p0822b1901">誠如來難。彼自前後道理相違。余復何失。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0822b20"/><lb ed="R083" n="0371a02"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX51p0822b2001">總結前意。謂誠然如上來所難之義。是知外計之
<lb ed="X" n="0822b21"/><lb ed="R083" n="0371a03"/>情旣僻。前後道理相違。唯識之旨自明。縱奪抑揚
<lb ed="X" n="0822b22"/><lb ed="R083" n="0371a04"/>何愧。</p><p xml:id="pX51p0822b2203" cb:place="inline">△三結彼執相違竟。通上一總論竟。下二別
<lb ed="X" n="0822b23"/><lb ed="R083" n="0371a05"/>推分四。一推論主縱許。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0822b24"/><lb ed="R083" n="0371a06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX51p0822b2401">緣其實事。及緣總聚。是所許故。將欲叙其別過。爲此
<pb ed="X" xml:id="X51.0832.0822c" n="0822c"/>
<lb ed="X" n="0822c01"/><lb ed="R083" n="0371a07"/>且放斯愆。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0822c02"/><lb ed="R083" n="0371a08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX51p0822c0201">此牒論中二執之意。實事卽極微。總聚卽和合。此
<lb ed="X" n="0822c03"/><lb ed="R083" n="0371a09"/>二是外宗自所執取。故論主以言陳縱許。設有問
<lb ed="X" n="0822c04"/><lb ed="R083" n="0371a10"/>曰。何不直以心外有法爲破。而又以比量共許。答
<lb ed="X" n="0822c05"/><lb ed="R083" n="0371a11"/>曰。將欲等。謂論主將以比量顯其別過。故此不論
<lb ed="X" n="0822c06"/><lb ed="R083" n="0371a12"/>心外有法之愆。</p><p xml:id="pX51p0822c0607" cb:place="inline">△一推論主縱許竟。下二推彼執
<lb ed="X" n="0822c07"/><lb ed="R083" n="0371a13"/>極微。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0822c08"/><lb ed="R083" n="0371a14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX51p0822c0801">或許極微。雖復極微。唯共聚<anchor xml:id="nkr_note_add_0822c0801" n="0822c0801"/><anchor xml:id="beg0822c0801" n="0822c0801"/>已<anchor xml:id="end0822c0801"/>而見生滅。然而實體。
<lb ed="X" n="0822c09"/><lb ed="R083" n="0371a15"/>一一皆緣。不緣總聚。猶如色等。設自諸根悉皆現前。
<lb ed="X" n="0822c10"/><lb ed="R083" n="0371a16"/>境不雜亂。彼根功能。各決定故。而於實事。斷割有能。
<lb ed="X" n="0822c11"/><lb ed="R083" n="0371a17"/>一一極微。成所緣境。彼因性故。彼眼等識之因性故。
<lb ed="X" n="0822c12"/><lb ed="R083" n="0371a18"/>是彼生起親友分義。然而有說其所緣境。是識生因。
<lb ed="X" n="0822c13"/><lb ed="R083" n="0371b01"/>在諸緣故。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0822c14"/><lb ed="R083" n="0371b02"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX51p0822c1401">述成他宗計極微爲所緣緣意。或許極微一句。卽
<lb ed="X" n="0822c15"/><lb ed="R083" n="0371b03"/>本論云。或執極微。許有實體。能生識故。下推他意
<lb ed="X" n="0822c16"/><lb ed="R083" n="0371b04"/>云。雖復極微。唯共聚<anchor xml:id="nkr_note_add_0822c1601" n="0822c1601"/><anchor xml:id="beg0822c1601" n="0822c1601"/>已<anchor xml:id="end0822c1601"/>而見生滅者。彼謂極微本
<lb ed="X" n="0822c17"/><lb ed="R083" n="0371b05"/>不生滅。其生滅者。在共聚而有也。然而實體。一一
<lb ed="X" n="0822c18"/><lb ed="R083" n="0371b06"/>皆緣。不緣總聚者。是計極微爲所緣。不用和合爲
<lb ed="X" n="0822c19"/><lb ed="R083" n="0371b07"/>所緣。又以喩明。猶如色等。指五塵也。設自諸根現
<lb ed="X" n="0822c20"/><lb ed="R083" n="0371b08"/>前。境不亂者。指五根對五塵而不雜亂。故云。彼根
<lb ed="X" n="0822c21"/><lb ed="R083" n="0371b09"/>功能。各決定故。是謂見不超色聽不出聲。上明喩
<lb ed="X" n="0822c22"/><lb ed="R083" n="0371b10"/>體。下乃合法。而於實事斷割有能者。謂極微眞實
<lb ed="X" n="0822c23"/><lb ed="R083" n="0371b11"/>之事。能爲眼等諸識作所緣境。斷割者。是五塵各
<lb ed="X" n="0822c24"/><lb ed="R083" n="0371b12"/>別之狀。故云一一極微成所緣境。旣作所緣。復計
<pb ed="X" xml:id="X51.0832.0823a" n="0823a"/>
<lb ed="X" n="0823a01"/><lb ed="R083" n="0371b13"/>生識。故云。彼因性故。彼眼等識之因性故。是彼生
<lb ed="X" n="0823a02"/><lb ed="R083" n="0371b14"/>起親友分義。親友者。助緣之義。謂極微能爲生識
<lb ed="X" n="0823a03"/><lb ed="R083" n="0371b15"/>因緣。故云爾也。復引證云。然而有說其所緣境。是
<lb ed="X" n="0823a04"/><lb ed="R083" n="0371b16"/>識生因。在諸緣故。此引大乘所緣緣義。而證極微
<lb ed="X" n="0823a05"/><lb ed="R083" n="0371b17"/>爲所緣緣之理。</p><p xml:id="pX51p0823a0507" cb:place="inline">△二推外執極微竟。下三推彼執
<lb ed="X" n="0823a06"/><lb ed="R083" n="0371b18"/>和合。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0823a07"/><lb ed="R083" n="0372a01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX51p0823a0701">或復於彼爲總聚者。彼諸論者。執衆極微所有合聚。
<lb ed="X" n="0823a08"/><lb ed="R083" n="0372a02"/>爲此所緣。相識生故。由於總聚而生其智。是故定知
<lb ed="X" n="0823a09"/><lb ed="R083" n="0372a03"/>彼爲所緣。如有說云。若識有彼相。彼是此之境。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0823a10"/><lb ed="R083" n="0372a04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX51p0823a1001">述成他宗以和合爲所緣緣意。或復於彼爲總聚
<lb ed="X" n="0823a11"/><lb ed="R083" n="0372a05"/>者。卽本論云。或執和合。以識生時。帶彼相故。推彼
<lb ed="X" n="0823a12"/><lb ed="R083" n="0372a06"/>意云。彼諸論者。執衆極微。所有合聚。爲此所緣。相
<lb ed="X" n="0823a13"/><lb ed="R083" n="0372a07"/>識生故。此句計所緣之境。爲生識之因。謂和合爲
<lb ed="X" n="0823a14"/><lb ed="R083" n="0372a08"/>境。又能生識。相識生故者。是相似和合相狀之識。
<lb ed="X" n="0823a15"/><lb ed="R083" n="0372a09"/>而得生起。由於總聚而生其智者。智卽識也。智本
<lb ed="X" n="0823a16"/><lb ed="R083" n="0372a10"/>不生。由緣境而生。故云。是故定知彼爲所緣。復引
<lb ed="X" n="0823a17"/><lb ed="R083" n="0372a11"/>證云。如有說云。若識有彼相。彼是此之境。此亦引
<lb ed="X" n="0823a18"/><lb ed="R083" n="0372a12"/>大乘所緣緣義。以證和合爲所緣緣之理。</p><p xml:id="pX51p0823a1817" cb:place="inline">△三推
<lb ed="X" n="0823a19"/><lb ed="R083" n="0372a13"/>彼執和合竟下四結彼許相應。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0823a20"/><lb ed="R083" n="0372a14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX51p0823a2001">此二論者。咸言彼相應斯理故。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0823a21"/><lb ed="R083" n="0372a15"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX51p0823a2101">總結二計自許相應。</p><p xml:id="pX51p0823a2109" cb:place="inline">△四結彼許相應竟。通上一
<lb ed="X" n="0823a22"/><lb ed="R083" n="0372a16"/>總標竟。下二別破分二。一牒標中二執別破。二擧
<lb ed="X" n="0823a23"/><lb ed="R083" n="0372a17"/>二種轉計別破。一又分四。一總推立量。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0823a24"/><lb ed="R083" n="0372a18"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX51p0823a2401">論曰。二俱非理。所以者何。</p>
<pb ed="X" xml:id="X51.0832.0823b" n="0823b"/>
<lb ed="X" n="0823b01"/><lb ed="R083" n="0372b01"/><lg type="regular" xml:id="lgX51p0823b0101"><l>極微於五識</l><l>設緣非所緣</l><l>彼相識無故</l>
<lb ed="X" n="0823b02"/><lb ed="R083" n="0372b02"/><l>猶如眼根等</l></lg>
<lb ed="X" n="0823b03"/><lb ed="R083" n="0372b03"/><p xml:id="pX51p0823b0301">所緣緣者。謂能緣識。帶彼相起。及有實體。令能緣識。
<lb ed="X" n="0823b04"/><lb ed="R083" n="0372b04"/>託彼而生。色等極微。設有實體。能生五識。容有緣義。
<lb ed="X" n="0823b05"/><lb ed="R083" n="0372b05"/>然非所緣。如眼根等。於眼等識。無彼相故。如是極微。
<lb ed="X" n="0823b06"/><lb ed="R083" n="0372b06"/>於眼等識。無所緣義。</p>
<lb ed="X" n="0823b07"/><lb ed="R083" n="0372b07"/><p xml:id="pX51p0823b0701">釋曰。若不言因。此因無喩。猶如因等。成因等性。極微
<lb ed="X" n="0823b08"/><lb ed="R083" n="0372b08"/>總相。是所緣性。而成立之。又若自許。不於識外緣其
<lb ed="X" n="0823b09"/><lb ed="R083" n="0372b09"/>實事。應有有法自相違過。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0823b10"/><lb ed="R083" n="0372b10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX51p0823b1001">此護法師推論主立量之意。若不言因。此因無喩
<lb ed="X" n="0823b11"/><lb ed="R083" n="0372b11"/>者。因卽比量。有宗因喩三支。三支無過。是爲能立。
<lb ed="X" n="0823b12"/><lb ed="R083" n="0372b12"/>今以三支爲因者。爲因明中云。比量者。謂藉衆相
<lb ed="X" n="0823b13"/><lb ed="R083" n="0372b13"/>而觀於義相有三種。卽三支也。如前<anchor xml:id="nkr_note_add_0823b1301" n="0823b1301"/><anchor xml:id="beg0823b1301" n="0823b1301"/>已<anchor xml:id="end0823b1301"/>說。由彼爲
<lb ed="X" n="0823b14"/><lb ed="R083" n="0372b14"/>因。於所比義。有正智生。卽智名果。故以此因。總三
<lb ed="X" n="0823b15"/><lb ed="R083" n="0372b15"/>支爲因。非三支中宗因喩之一因也。若欲破彼不
<lb ed="X" n="0823b16"/><lb ed="R083" n="0372b16"/>極成事。而不立量爲因者。則無有喩。故云。此因無
<lb ed="X" n="0823b17"/><lb ed="R083" n="0372b17"/>喩。此三支中喩也。何以獨言喩耶。謂喩者。是比量
<lb ed="X" n="0823b18"/><lb ed="R083" n="0372b18"/>中立破之洪綱。驅邪之明訓。故論云。同品無處。不
<lb ed="X" n="0823b19"/><lb ed="R083" n="0373a01"/>成立者之宗。異品有處。反成敵者相違宗義。此中
<lb ed="X" n="0823b20"/><lb ed="R083" n="0373a02"/>若無有喩。而欲成之。猶如因等成因等性。此宗因
<lb ed="X" n="0823b21"/><lb ed="R083" n="0373a03"/>之因也。何則。因明之法。立宗之後。必以因成。故以
<lb ed="X" n="0823b22"/><lb ed="R083" n="0373a04"/>因爲能成立法。宗因旣立。當引喩合。故以喩爲同
<lb ed="X" n="0823b23"/><lb ed="R083" n="0373a05"/>品。三支並出。有過必知。今欲破彼和合極微。而不
<lb ed="X" n="0823b24"/><lb ed="R083" n="0373a06"/>立量者。是謂極微成極微。和合成和合。猶如因成
<pb ed="X" xml:id="X51.0832.0823c" n="0823c"/>
<lb ed="X" n="0823c01"/><lb ed="R083" n="0373a07"/>因。喩成喩。又何過失之顯也。彼過未顯。自失先招。
<lb ed="X" n="0823c02"/><lb ed="R083" n="0373a08"/>故云。極微總相。是所緣性。而成立之。又若自許不
<lb ed="X" n="0823c03"/><lb ed="R083" n="0373a09"/>於識外。緣其實事。應有有法自相違過。有法者。是
<lb ed="X" n="0823c04"/><lb ed="R083" n="0373a10"/>先陳極成色法爲宗依。謂之有法。故因明以有法
<lb ed="X" n="0823c05"/><lb ed="R083" n="0373a11"/>爲前陳。自相違者。謂自敎不許緣識外事。若以外
<lb ed="X" n="0823c06"/><lb ed="R083" n="0373a12"/>色作所緣者。是與自敎相違。所以奘師立量云。眞
<lb ed="X" n="0823c07"/><lb ed="R083" n="0373a13"/>故極成色是有法。定不離眼識宗。眼識者。意許自
<lb ed="X" n="0823c08"/><lb ed="R083" n="0373a14"/>證分。同喩如眼識。此卽眼識見分。彼立極成色。是
<lb ed="X" n="0823c09"/><lb ed="R083" n="0373a15"/>相分色。相分原從自證分現。旣云識現。豈得離識。
<lb ed="X" n="0823c10"/><lb ed="R083" n="0373a16"/>如水現波。波豈離於水也。又同喩如眼識者。眼識
<lb ed="X" n="0823c11"/><lb ed="R083" n="0373a17"/>亦是自證分現。亦不相離。眼識不離自證分。相分
<lb ed="X" n="0823c12"/><lb ed="R083" n="0373a18"/>亦不離自證分。是眼識不離相分。相分與眼識爲
<lb ed="X" n="0823c13"/><lb ed="R083" n="0373b01"/>所緣緣。若是極微和合爲有法。於五識作所緣緣
<lb ed="X" n="0823c14"/><lb ed="R083" n="0373b02"/>爲宗。極微和合是心外法。法在心外。安得與五識
<lb ed="X" n="0823c15"/><lb ed="R083" n="0373b03"/>爲緣。而不相違耶。此乃論主將立量時。以比量之
<lb ed="X" n="0823c16"/><lb ed="R083" n="0373b04"/>法自謹耳。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0823c17"/><lb ed="R083" n="0373b05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX51p0823c1701">然法稱不許。斯乃於他亦皆共許。卽以爲喩。若但如
<lb ed="X" n="0823c18"/><lb ed="R083" n="0373b06"/>所說。應於所立義。而屬當之。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0823c19"/><lb ed="R083" n="0373b07"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX51p0823c1901">此總釋二比量中宗也。法稱不許者。大乘宗法不
<lb ed="X" n="0823c20"/><lb ed="R083" n="0373b08"/>許外色爲五識所緣緣。斯乃於他亦皆共許者。卽
<lb ed="X" n="0823c21"/><lb ed="R083" n="0373b09"/>論中立量云。極微於五識。設緣非所緣。和合於五
<lb ed="X" n="0823c22"/><lb ed="R083" n="0373b10"/>識。設所緣非緣。頌言設緣。及設所緣者。是共許宗
<lb ed="X" n="0823c23"/><lb ed="R083" n="0373b11"/>義卽以爲喩者。謂旣立比量之後。卽將外色爲異
<lb ed="X" n="0823c24"/><lb ed="R083" n="0373b12"/>品喩。異品者。非有同品之義。名爲異品。且如極微。
<pb ed="X" xml:id="X51.0832.0824a" n="0824a"/>
<lb ed="X" n="0824a01"/><lb ed="R083" n="0373b13"/>雖許有生識緣。而無所緣境。旣無所緣境。生識之
<lb ed="X" n="0824a02"/><lb ed="R083" n="0373b14"/>緣亦無矣。又如和合雖許所緣。而不能生識。若不
<lb ed="X" n="0824a03"/><lb ed="R083" n="0373b15"/>生識。亦非所緣。彼之外色。旣不生識。又無所緣。豈
<lb ed="X" n="0824a04"/><lb ed="R083" n="0373b16"/>非異喩耶。若但如所說。應於所立義而屬當之者。
<lb ed="X" n="0824a05"/><lb ed="R083" n="0373b17"/>謂如言陳所說。得立量之後。應於意許所立義而
<lb ed="X" n="0824a06"/><lb ed="R083" n="0373b18"/>屬當之。屬者會也。應會意許相分爲當。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0824a07"/><lb ed="R083" n="0374a01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX51p0824a0701">前量意云。論本二因。<anchor xml:id="nkr_note_add_0824a0701" n="0824a0701"/><anchor xml:id="beg0824a0701" n="0824a0701"/>但<anchor xml:id="end0824a0701"/>是明因。所以不卽是因。以無
<lb ed="X" n="0824a08"/><lb ed="R083" n="0374a02"/>共成之喩。爲此。須出彼相應因。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0824a09"/><lb ed="R083" n="0374a03"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX51p0824a0901">此推論中所立二比量。前量意云。論本二因者。卽
<lb ed="X" n="0824a10"/><lb ed="R083" n="0374a04"/>極微和合二量爲二因。非三支中宗因之因。何則。
<lb ed="X" n="0824a11"/><lb ed="R083" n="0374a05"/>外宗以極微和合爲因。觀察生智爲果。故以二法
<lb ed="X" n="0824a12"/><lb ed="R083" n="0374a06"/>爲二因。但是明因者。但以極微和合喩明眞因。卽
<lb ed="X" n="0824a13"/><lb ed="R083" n="0374a07"/>內色如外現之義。所以不卽是因者。護法師不許
<lb ed="X" n="0824a14"/><lb ed="R083" n="0374a08"/>爲眞因。何則。以無共成之喩。共成者。須一法有二
<lb ed="X" n="0824a15"/><lb ed="R083" n="0374a09"/>功能。要是能生。又是所緣。方爲眞因。爲此須出彼
<lb ed="X" n="0824a16"/><lb ed="R083" n="0374a10"/>相應因者。出者。顯也。彼字。指他宗。相應者。他宗以
<lb ed="X" n="0824a17"/><lb ed="R083" n="0374a11"/>極微爲相應因。爲此明他共許。故須顯出彼之極
<lb ed="X" n="0824a18"/><lb ed="R083" n="0374a12"/>微。爲生識因。</p><p xml:id="pX51p0824a1806" cb:place="inline">△一總推立量竟。下二別破極微分
<lb ed="X" n="0824a19"/><lb ed="R083" n="0374a13"/>二。一縱許生因。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0824a20"/><lb ed="R083" n="0374a14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX51p0824a2001">何以如此。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0824a21"/><lb ed="R083" n="0374a15"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX51p0824a2101">問上共許極微爲因之意。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0824a22"/><lb ed="R083" n="0374a16"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX51p0824a2201">次復顯<anchor xml:id="nkr_note_add_0824a2201" n="0824a2201"/><anchor xml:id="beg0824a2201" n="0824a2201"/>己<anchor xml:id="end0824a2201"/>所論之理是無謬妄。明他共許。置第五聲。
<lb ed="X" n="0824a23"/><lb ed="R083" n="0374a17"/>設許爲因。猶如共許諸非有事。非有性故。非因極微。
<lb ed="X" n="0824a24"/><lb ed="R083" n="0374a18"/>而且縱許諸極微體。是其因性。但說不合是所緣性。</p></cb:div>
<pb ed="X" xml:id="X51.0832.0824b" n="0824b"/>
<lb ed="X" n="0824b01"/><lb ed="R083" n="0374b01"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX51p0824b0101">此護法師詳明比量中縱許之意。以答上問。言顯
<lb ed="X" n="0824b02"/><lb ed="R083" n="0374b02"/><anchor xml:id="nkr_note_add_0824b0201" n="0824b0201"/><anchor xml:id="beg0824b0201" n="0824b0201"/>己<anchor xml:id="end0824b0201"/>所論之理是無謬者。謂顯唯識之理極成耳。明
<lb ed="X" n="0824b03"/><lb ed="R083" n="0374b03"/>他共許。置第五聲者。因明法中。若他不許。量則不
<lb ed="X" n="0824b04"/><lb ed="R083" n="0374b04"/>成。是故內有縱詞。外亦共許。第五聲者。是因明中
<lb ed="X" n="0824b05"/><lb ed="R083" n="0374b05"/>第五分。卽異品也。此論先縱後奪。故置第五聲。設
<lb ed="X" n="0824b06"/><lb ed="R083" n="0374b06"/>許爲因者。釋上縱許爲因之意。故又喩云。猶如共
<lb ed="X" n="0824b07"/><lb ed="R083" n="0374b07"/>許諸非有事。非有者。亦是異品。因明以同品爲有。
<lb ed="X" n="0824b08"/><lb ed="R083" n="0374b08"/>以異品爲非有。非有同品義。名曰非有。故下釋云。
<lb ed="X" n="0824b09"/><lb ed="R083" n="0374b09"/>非有性故。非因極微。而且縱許諸極微體。是其因
<lb ed="X" n="0824b10"/><lb ed="R083" n="0374b10"/>性。但說不合是所緣性。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0824b11"/><lb ed="R083" n="0374b11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX51p0824b1101">由非彼相。極微相故。此云根識。極塵非境。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0824b12"/><lb ed="R083" n="0374b12"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX51p0824b1201">此釋因也。由非彼相者。是本論比量中。彼相識無
<lb ed="X" n="0824b13"/><lb ed="R083" n="0374b13"/>故之因。所以釋云。極微相故。又從而釋之。此云根
<lb ed="X" n="0824b14"/><lb ed="R083" n="0374b14"/>識極塵非境。是不許極微爲五識所緣。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0824b15"/><lb ed="R083" n="0374b15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX51p0824b1501">如根者言。猶如於根。縱實是識親依之因。無根相故。
<lb ed="X" n="0824b16"/><lb ed="R083" n="0374b16"/>非彼之境。極微亦爾。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0824b17"/><lb ed="R083" n="0374b17"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX51p0824b1701">此釋喩也。如根者言。是本論比量中猶如眼根等
<lb ed="X" n="0824b18"/><lb ed="R083" n="0374b18"/>之喩。護法師牒而釋之。猶如於根。是以極微如眼
<lb ed="X" n="0824b19"/><lb ed="R083" n="0375a01"/>根。眼根縱實是眼識親依之因。而眼識不能見眼
<lb ed="X" n="0824b20"/><lb ed="R083" n="0375a02"/>根相。故非彼境。合云。極微亦爾。極微縱許爲生識
<lb ed="X" n="0824b21"/><lb ed="R083" n="0375a03"/>之緣。而眼識不能見極微之狀。故非所緣。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0824b22"/><lb ed="R083" n="0375a04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX51p0824b2201">諸無其相。彼非斯境者。何謂也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0824b23"/><lb ed="R083" n="0375a05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX51p0824b2301">問上極微非境之由。何所謂也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0824b24"/><lb ed="R083" n="0375a06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX51p0824b2401">爲此說其名境者等。言自性者。謂自共相。了者定也。
<pb ed="X" xml:id="X51.0832.0824c" n="0824c"/>
<lb ed="X" n="0824c01"/><lb ed="R083" n="0375a07"/>如何此復名爲了耶。如彼相生故。此言意者。同彼相
<lb ed="X" n="0824c02"/><lb ed="R083" n="0375a08"/>貌而識生起。由隨彼體故。此則說名了彼境也。而實
<lb ed="X" n="0824c03"/><lb ed="R083" n="0375a09"/>離識無別所了。可與其識爲因性耶。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0824c04"/><lb ed="R083" n="0375a10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX51p0824c0401">先答所緣緣正理。復顯極微之非。爲此說其名境
<lb ed="X" n="0824c05"/><lb ed="R083" n="0375a11"/>者等等字。亦攝緣字。謂所緣之境。卽是能生之緣。
<lb ed="X" n="0824c06"/><lb ed="R083" n="0375a12"/>故釋云。言自性者。謂自共相。了者定也。意謂境之
<lb ed="X" n="0824c07"/><lb ed="R083" n="0375a13"/>自相。必有二種功能。是爲共相。如何此復名爲了
<lb ed="X" n="0824c08"/><lb ed="R083" n="0375a14"/>耶。問上了境意。答云。如彼相生故。此句牒本論中
<lb ed="X" n="0824c09"/><lb ed="R083" n="0375a15"/>所緣緣正義。論云。謂能緣識。帶彼相起。及有實體。
<lb ed="X" n="0824c10"/><lb ed="R083" n="0375a16"/>令能緣識。託彼而生。護法師釋云。此言意者。同彼
<lb ed="X" n="0824c11"/><lb ed="R083" n="0375a17"/>相貌而識生起。是境有生識之功能。名緣。由隨彼
<lb ed="X" n="0824c12"/><lb ed="R083" n="0375a18"/>體故者。識隨境生。而不離境。名所緣。此則說名了
<lb ed="X" n="0824c13"/><lb ed="R083" n="0375b01"/>彼境者。答上問意。論正意<anchor xml:id="nkr_note_add_0824c1301" n="0824c1301"/><anchor xml:id="beg0824c1301" n="0824c1301"/>已<anchor xml:id="end0824c1301"/>。復破云。而實離識。無
<lb ed="X" n="0824c14"/><lb ed="R083" n="0375b02"/>別所了。可與其識爲因性耶。此將雙破所緣緣之
<lb ed="X" n="0824c15"/><lb ed="R083" n="0375b03"/>張本。謂極微旣與識相離。離識則不能了。此破所
<lb ed="X" n="0824c16"/><lb ed="R083" n="0375b04"/>緣之境。極微離識。則不相及。安得以識緣彼而得
<lb ed="X" n="0824c17"/><lb ed="R083" n="0375b05"/>生耶。是破生識之緣。前云。爲此正意遮所緣性。因
<lb ed="X" n="0824c18"/><lb ed="R083" n="0375b06"/>便方遮斯所依性。文雖未出。意現於此。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0824c19"/><lb ed="R083" n="0375b07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX51p0824c1901">然而<anchor xml:id="nkr_note_add_0824c1901" n="0824c1901"/><anchor xml:id="beg0824c1901" n="0824c1901"/>但<anchor xml:id="end0824c1901"/>有前境相狀。於其自<anchor xml:id="nkr_note_add_0824c1902" n="0824c1902"/><anchor xml:id="beg0824c1902" n="0824c1902"/>己<anchor xml:id="end0824c1902"/>猶如鏡像而安布之。
<lb ed="X" n="0824c20"/><lb ed="R083" n="0375b08"/>共許名斯爲了其境。然非極微一一自體。識隨彼狀。
<lb ed="X" n="0824c21"/><lb ed="R083" n="0375b09"/>由此極微而爲境體。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0824c22"/><lb ed="R083" n="0375b10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX51p0824c2201">此護法師設喩。難了境義。文有兩節。然而下。先縱。
<lb ed="X" n="0824c23"/><lb ed="R083" n="0375b11"/>然非下破。然而但有前境相狀者。謂汝計極微但
<lb ed="X" n="0824c24"/><lb ed="R083" n="0375b12"/>得一相可狀於前。於其自<anchor xml:id="nkr_note_add_0824c2401" n="0824c2401"/><anchor xml:id="beg0824c2401" n="0824c2401"/>己<anchor xml:id="end0824c2401"/>猶如鏡像而安布之。
<pb ed="X" xml:id="X51.0832.0825a" n="0825a"/>
<lb ed="X" n="0825a01"/><lb ed="R083" n="0375b13"/>鏡像者。極微如鏡。所生之識。如鏡中現像。若如是
<lb ed="X" n="0825a02"/><lb ed="R083" n="0375b14"/>者。我則共許名斯爲了其境。旣縱<anchor xml:id="nkr_note_add_0825a0201" n="0825a0201"/><anchor xml:id="beg0825a0201" n="0825a0201"/>已<anchor xml:id="end0825a0201"/>。復破云。然非
<lb ed="X" n="0825a03"/><lb ed="R083" n="0375b15"/>極微一一自體。識隨彼狀。由此極微而爲境體。意
<lb ed="X" n="0825a04"/><lb ed="R083" n="0375b16"/>謂極微之體。不能顯現。安得以極微爲境體。使識
<lb ed="X" n="0825a05"/><lb ed="R083" n="0375b17"/>隨彼體而現耶。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0825a06"/><lb ed="R083" n="0375b18"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX51p0825a0601">縱有因性。由非因義。所緣如根。雖是因性。不爲所緣。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0825a07"/><lb ed="R083" n="0376a01"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX51p0825a0701">卽本論云。色等極微。設有實體。能生五識。容有緣
<lb ed="X" n="0825a08"/><lb ed="R083" n="0376a02"/>義。然非所緣。此因性雖破。猶兼縱許。所緣之境。必
<lb ed="X" n="0825a09"/><lb ed="R083" n="0376a03"/>不許者。意在雙支全破耳。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0825a10"/><lb ed="R083" n="0376a04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX51p0825a1001">若由因性。許作所緣。根亦同斯。應成彼也。斯言前說
<lb ed="X" n="0825a11"/><lb ed="R083" n="0376a05"/>彼相應理故。因有不成過。然而意顯非唯因性。卽是
<lb ed="X" n="0825a12"/><lb ed="R083" n="0376a06"/>其根所緣之相。若如所說因。將爲能立者。則彼因性
<lb ed="X" n="0825a13"/><lb ed="R083" n="0376a07"/>故。爲所緣性耶。於根亦有成不定過。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0825a14"/><lb ed="R083" n="0376a08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX51p0825a1401">卽本論云。如眼根等。於眼等識。無彼相故。如是極
<lb ed="X" n="0825a15"/><lb ed="R083" n="0376a09"/>微。於眼等識。無所緣義。此護法師乘他宗之計。而
<lb ed="X" n="0825a16"/><lb ed="R083" n="0376a10"/>以同喩難之。他宗轉計云。汝大乘中言所緣緣者。
<lb ed="X" n="0825a17"/><lb ed="R083" n="0376a11"/>此是能生。定作所緣。汝旣許極微爲能生因。安得
<lb ed="X" n="0825a18"/><lb ed="R083" n="0376a12"/>不爲所緣。論主云。若有因性。許作所緣。根亦同斯
<lb ed="X" n="0825a19"/><lb ed="R083" n="0376a13"/>應成彼也。自釋云。斯言前說彼相應理故。因有不
<lb ed="X" n="0825a20"/><lb ed="R083" n="0376a14"/>成過。意謂前所轉計爲相應斯理。如取同品之根
<lb ed="X" n="0825a21"/><lb ed="R083" n="0376a15"/>難之。則因性必有不成所緣之過。復自釋云。然而
<lb ed="X" n="0825a22"/><lb ed="R083" n="0376a16"/>意顯極微之體。非唯因性。亦可得作所緣之相。縱
<lb ed="X" n="0825a23"/><lb ed="R083" n="0376a17"/>也。卽是其根。亦有所緣。相難也。若如所說因。將爲
<lb ed="X" n="0825a24"/><lb ed="R083" n="0376a18"/>能立者。則彼因性故。爲所緣性耶。於根亦有成不
<pb ed="X" xml:id="X51.0832.0825b" n="0825b"/>
<lb ed="X" n="0825b01"/><lb ed="R083" n="0376b01"/>定過。破也。意謂若如汝說。許作因性。必有所緣而
<lb ed="X" n="0825b02"/><lb ed="R083" n="0376b02"/>成立者。汝之極微但爲因性。安得有所緣性耶。若
<lb ed="X" n="0825b03"/><lb ed="R083" n="0376b03"/>由因性。必有所緣性者。於根亦有不定過。何則眼
<lb ed="X" n="0825b04"/><lb ed="R083" n="0376b04"/>根於眼識。決定不見。若許眼根作所緣者。眼根則
<lb ed="X" n="0825b05"/><lb ed="R083" n="0376b05"/>有非定不見之過矣。</p><p xml:id="pX51p0825b0509" cb:place="inline">△一縱許生因竟。下二雙支
<lb ed="X" n="0825b06"/><lb ed="R083" n="0376b06"/>全破。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0825b07"/><lb ed="R083" n="0376b07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX51p0825b0701">若如是者。由非彼相。其義何也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0825b08"/><lb ed="R083" n="0376b08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX51p0825b0801">問極微之相。原論量中有設許爲緣。今觀釋論中。
<lb ed="X" n="0825b09"/><lb ed="R083" n="0376b09"/>縱有因性。由非因義。其義何也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0825b10"/><lb ed="R083" n="0376b10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX51p0825b1001">爲明成立自<anchor xml:id="nkr_note_add_0825b1001" n="0825b1001"/><anchor xml:id="beg0825b1001" n="0825b1001"/>己<anchor xml:id="end0825b1001"/>之宗。由非。但述他宗過故。<anchor xml:id="nkr_note_add_0825b1002" n="0825b1002"/><anchor xml:id="beg0825b1002" n="0825b1002"/>己<anchor xml:id="end0825b1002"/>義便成。
<lb ed="X" n="0825b11"/><lb ed="R083" n="0376b11"/>此言。爲彰非卽能生自識相故。境非極微。猶如眼等。
<lb ed="X" n="0825b12"/><lb ed="R083" n="0376b12"/>若其是彼因性之言。將爲論主前立他宗。明他共許。
<lb ed="X" n="0825b13"/><lb ed="R083" n="0376b13"/>此時意在遮他。顯<anchor xml:id="nkr_note_add_0825b1301" n="0825b1301"/><anchor xml:id="beg0825b1301" n="0825b1301"/>己<anchor xml:id="end0825b1301"/>能破義成。置斯言矣。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0825b14"/><lb ed="R083" n="0376b14"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX51p0825b1401">爲明成立自<anchor xml:id="nkr_note_add_0825b1401" n="0825b1401"/><anchor xml:id="beg0825b1401" n="0825b1401"/>己<anchor xml:id="end0825b1401"/>之宗由非者。此句總答上問意。下
<lb ed="X" n="0825b15"/><lb ed="R083" n="0376b15"/>釋非他之所以。但述他宗不成之過。自<anchor xml:id="nkr_note_add_0825b1501" n="0825b1501"/><anchor xml:id="beg0825b1501" n="0825b1501"/>己<anchor xml:id="end0825b1501"/>所立之
<lb ed="X" n="0825b16"/><lb ed="R083" n="0376b16"/>義。便爲極成。此由非之言。爲彰明極微。非卽能生
<lb ed="X" n="0825b17"/><lb ed="R083" n="0376b17"/>自識相故。此非其緣也。境非極微。猶如眼等。非所
<lb ed="X" n="0825b18"/><lb ed="R083" n="0376b18"/>緣也。問曰。此中雙非兩相。前量何許次支。答曰。若
<lb ed="X" n="0825b19"/><lb ed="R083" n="0377a01"/>其是彼因性之言。將爲論主前立他宗。明他共許。
<lb ed="X" n="0825b20"/><lb ed="R083" n="0377a02"/>其時意在遮他。顯<anchor xml:id="nkr_note_add_0825b2001" n="0825b2001"/><anchor xml:id="beg0825b2001" n="0825b2001"/>己<anchor xml:id="end0825b2001"/>能破義成。置斯言矣。斯言卽
<lb ed="X" n="0825b21"/><lb ed="R083" n="0377a03"/>意許雙支全破之言。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0825b22"/><lb ed="R083" n="0377a04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX51p0825b2201">宗許定彼。不定他宗。恐其不許。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0825b23"/><lb ed="R083" n="0377a05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX51p0825b2301">此釋論主。明他共許之意。謂宗中原許有定於彼。
<lb ed="X" n="0825b24"/><lb ed="R083" n="0377a06"/>論主不縱許而定之。恐其他宗不許耳。</p></cb:div>
<pb ed="X" xml:id="X51.0832.0825c" n="0825c"/>
<lb ed="X" n="0825c01"/><lb ed="R083" n="0377a07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX51p0825c0101">向者與他出不定成。卽是能破。何假自宗。更申比量。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0825c02"/><lb ed="R083" n="0377a08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX51p0825c0201">此問論主所立比量。謂向者論中言。二俱非理。<anchor xml:id="nkr_note_add_0825c0201" n="0825c0201"/><anchor xml:id="beg0825c0201" n="0825c0201"/>己<anchor xml:id="end0825c0201"/>
<lb ed="X" n="0825c03"/><lb ed="R083" n="0377a09"/>出不定過成。卽是能破。何假自宗中。更申比量耶。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0825c04"/><lb ed="R083" n="0377a10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX51p0825c0401">凡言不定。未必決定不成。恐致疑惑。是故更須立量。
<lb ed="X" n="0825c05"/><lb ed="R083" n="0377a11"/>或可由斯非彼相者。於諸極微非定了性。如相識生。
<lb ed="X" n="0825c06"/><lb ed="R083" n="0377a12"/>是謂決了。旣彼非故。明知決了。此亦無由應可說非
<lb ed="X" n="0825c07"/><lb ed="R083" n="0377a13"/>決了性故。唯出此因不是所緣。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0825c08"/><lb ed="R083" n="0377a14"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX51p0825c0801">此答上問。意謂凡言陳不定。未必決定不成。若不
<lb ed="X" n="0825c09"/><lb ed="R083" n="0377a15"/>決定。必致疑惑。是故論主。更須成立比量決之。或
<lb ed="X" n="0825c10"/><lb ed="R083" n="0377a16"/>可由斯所立比量。非彼極微相者。令彼於諸極微。
<lb ed="X" n="0825c11"/><lb ed="R083" n="0377a17"/>知非定有所了境性。如相識生。是謂決了者。謂以
<lb ed="X" n="0825c12"/><lb ed="R083" n="0377a18"/>極微爲決定所了之境。方說極微生識。所以前章
<lb ed="X" n="0825c13"/><lb ed="R083" n="0377b01"/>云。同彼相貌而識生起。由隨彼體故。此則說名了
<lb ed="X" n="0825c14"/><lb ed="R083" n="0377b02"/>彼境也。旣彼非故。明知決了者。謂彼極微旣不能
<lb ed="X" n="0825c15"/><lb ed="R083" n="0377b03"/>生識。明知決了義。不在極微之色。故不能爲所緣
<lb ed="X" n="0825c16"/><lb ed="R083" n="0377b04"/>境。此亦無由應可說非決了性故者。謂若不重申
<lb ed="X" n="0825c17"/><lb ed="R083" n="0377b05"/>比量。則無有因由。破彼極微。非決了性。唯出此因
<lb ed="X" n="0825c18"/><lb ed="R083" n="0377b06"/>不是所緣者。謂立量之法。必有共許。量乃得成。故
<lb ed="X" n="0825c19"/><lb ed="R083" n="0377b07"/>此量中。唯許爲因。而不許是所緣。是言陳共許爲
<lb ed="X" n="0825c20"/><lb ed="R083" n="0377b08"/>生因。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0825c21"/><lb ed="R083" n="0377b09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX51p0825c2101">如根極微。有餘復作諸識差別。顯其成立眼識。不能
<lb ed="X" n="0825c22"/><lb ed="R083" n="0377b10"/>了極微色。無彼相故。如餘根識。如是餘識。翻此應言
<lb ed="X" n="0825c23"/><lb ed="R083" n="0377b11"/>如根之言。誠爲乘也。其喩別。須義准而出。又復縱是
<lb ed="X" n="0825c24"/><lb ed="R083" n="0377b12"/>因性之言。爲無用矣。彼雖因用。非所緣性。此亦如是。
<pb ed="X" xml:id="X51.0832.0826a" n="0826a"/>
<lb ed="X" n="0826a01"/><lb ed="R083" n="0377b13"/>實爲有用。然非聲等所有極微。可是餘根之識生因。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0826a02"/><lb ed="R083" n="0377b14"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX51p0826a0201">此引唯識宗中別喩。幷破極微之非。此文破法兩
<lb ed="X" n="0826a03"/><lb ed="R083" n="0377b15"/>重。先破所緣。後破因性。本論量中。如根之喩。雖破
<lb ed="X" n="0826a04"/><lb ed="R083" n="0377b16"/>所緣境。不破生識因。今引餘師諸識之喩。則因境
<lb ed="X" n="0826a05"/><lb ed="R083" n="0377b17"/>雙破。何則。極微之色。唯攝眼門。餘根識喩。不同初
<lb ed="X" n="0826a06"/><lb ed="R083" n="0377b18"/>界。界旣不同。何生因之有。先破所緣云。如根極微。
<lb ed="X" n="0826a07"/><lb ed="R083" n="0378a01"/>有餘復作諸識差別。此牒眼根之喩。幷破不能爲
<lb ed="X" n="0826a08"/><lb ed="R083" n="0378a02"/>所緣義。釋云。顯其成立眼識。不能了極微色。無彼
<lb ed="X" n="0826a09"/><lb ed="R083" n="0378a03"/>相故。如餘根識。意謂餘根之識。或緣聲香味觸。安
<lb ed="X" n="0826a10"/><lb ed="R083" n="0378a04"/>得以色相極微。爲所緣境。問曰。眼識之門。唯緣色
<lb ed="X" n="0826a11"/><lb ed="R083" n="0378a05"/>相。極微旣以色相爲名。又何眼識不緣耶。答曰。色
<lb ed="X" n="0826a12"/><lb ed="R083" n="0378a06"/>相之門。原有多種。謂有質。無質。極略。極逈。今極微
<lb ed="X" n="0826a13"/><lb ed="R083" n="0378a07"/>色。是極略色。若是極略。便爲意識所緣。故於眼識
<lb ed="X" n="0826a14"/><lb ed="R083" n="0378a08"/>門中。以如根之喩爲破。如是餘識翻此者。謂餘識
<lb ed="X" n="0826a15"/><lb ed="R083" n="0378a09"/>不同眼識。眼識容有緣色之說。而餘識必不能緣
<lb ed="X" n="0826a16"/><lb ed="R083" n="0378a10"/>色相境。應言如根之言。誠爲乘也者。謂如眼根。眼
<lb ed="X" n="0826a17"/><lb ed="R083" n="0378a11"/>識不見。乘此。應知餘識。不能緣色相者。又明矣。結
<lb ed="X" n="0826a18"/><lb ed="R083" n="0378a12"/>云。其喩雖有根識兩別。於所喩之義理。准同而出。
<lb ed="X" n="0826a19"/><lb ed="R083" n="0378a13"/>次破因性云。又復縱是因性之言。爲無用矣。此擧
<lb ed="X" n="0826a20"/><lb ed="R083" n="0378a14"/>前縱許之因。今以餘識喩合。則因性之言無用。此
<lb ed="X" n="0826a21"/><lb ed="R083" n="0378a15"/>下又以縱奪之詞結破。縱云。彼雖因用。非所緣性。
<lb ed="X" n="0826a22"/><lb ed="R083" n="0378a16"/>此亦如是。實爲有用。謂彼極微。雖有因用。但非所
<lb ed="X" n="0826a23"/><lb ed="R083" n="0378a17"/>緣。若此餘識。亦以極微爲生因。方許極微實有能
<lb ed="X" n="0826a24"/><lb ed="R083" n="0378a18"/>生五識之用。奪云。然非聲香味觸邊。所有極微色
<pb ed="X" xml:id="X51.0832.0826b" n="0826b"/>
<lb ed="X" n="0826b01"/><lb ed="R083" n="0378b01"/>相。可是餘根之識生因。旣不能生識。又不作所緣。
<lb ed="X" n="0826b02"/><lb ed="R083" n="0378b02"/>是知雙支全破。要在餘識之喩耳。</p><p xml:id="pX51p0826b0214" cb:place="inline">△二雙支全破
<lb ed="X" n="0826b03"/><lb ed="R083" n="0378b03"/>竟。通上二別破極微竟。下三別破和合分四。一推
<lb ed="X" n="0826b04"/><lb ed="R083" n="0378b04"/>彼轉計。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0826b05"/><lb ed="R083" n="0378b05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX51p0826b0501">論曰。</p>
<lb ed="X" n="0826b06"/><lb ed="R083" n="0378b06"/><lg type="regular" xml:id="lgX51p0826b0601"><l>和合於五識</l><l>設所緣非緣</l><l>彼體實無故</l>
<lb ed="X" n="0826b07"/><lb ed="R083" n="0378b07"/><l>猶如第二月</l></lg>
<lb ed="X" n="0826b08"/><lb ed="R083" n="0378b08"/><p xml:id="pX51p0826b0801">色等和合。於眼識等。有彼相故。設作所緣。然無緣義。
<lb ed="X" n="0826b09"/><lb ed="R083" n="0378b09"/>如眼錯亂。見第二月。彼無實體。不能生故。如是和合
<lb ed="X" n="0826b10"/><lb ed="R083" n="0378b10"/>於眼等識。無有緣義。</p>
<lb ed="X" n="0826b11"/><lb ed="R083" n="0378b11"/><p xml:id="pX51p0826b1101">釋曰。有說於識自體。無聚現故。非是所緣。如根衆微。
<lb ed="X" n="0826b12"/><lb ed="R083" n="0378b12"/>由境相狀。安布於識。是彼相性。此非有故。理卽說其
<lb ed="X" n="0826b13"/><lb ed="R083" n="0378b13"/>無有聚現。如是且述鉢羅摩怒。不是所緣。彼之能立
<lb ed="X" n="0826b14"/><lb ed="R083" n="0378b14"/>不相應故。及非境性量善成故。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0826b15"/><lb ed="R083" n="0378b15"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX51p0826b1501">此擧他宗轉計和合爲所緣緣義。有說於識自體。
<lb ed="X" n="0826b16"/><lb ed="R083" n="0378b16"/>無聚現故。非是所緣者。謂有諸餘乘。<anchor xml:id="nkr_note_add_0826b1601" n="0826b1601"/><anchor xml:id="beg0826b1601" n="0826b1601"/>己<anchor xml:id="end0826b1601"/>知於識自
<lb ed="X" n="0826b17"/><lb ed="R083" n="0378b17"/>體。無有極微聚現相故。非爲五識所緣。如根衆微。
<lb ed="X" n="0826b18"/><lb ed="R083" n="0378b18"/>由境相狀安布於識。是彼相性者。因前量以如根
<lb ed="X" n="0826b19"/><lb ed="R083" n="0379a01"/>之喩。<anchor xml:id="nkr_note_add_0826b1901" n="0826b1901"/><anchor xml:id="beg0826b1901" n="0826b1901"/>已<anchor xml:id="end0826b1901"/>破衆微。故自服云。若此極微爲境。而有相
<lb ed="X" n="0826b20"/><lb ed="R083" n="0379a02"/>狀安布於識。方是彼識。所緣相性。此非有故者。服
<lb ed="X" n="0826b21"/><lb ed="R083" n="0379a03"/>善之心如此。故云。理卽說其無有聚現相故。如是
<lb ed="X" n="0826b22"/><lb ed="R083" n="0379a04"/>且述鉢羅摩怒。不是所緣者。鉢羅摩怒。此云極微。
<lb ed="X" n="0826b23"/><lb ed="R083" n="0379a05"/>言且述極微不是所緣。意以合和爲所緣耳。故護
<lb ed="X" n="0826b24"/><lb ed="R083" n="0379a06"/>法師云。彼之能立不相應故。及非境性量善成故。
<pb ed="X" xml:id="X51.0832.0826c" n="0826c"/>
<lb ed="X" n="0826c01"/><lb ed="R083" n="0379a07"/>意謂他宗前以所立比量爲極成。今以極微不是
<lb ed="X" n="0826c02"/><lb ed="R083" n="0379a08"/>所緣。是能立不相應。而非境性之量反善成矣。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0826c03"/><lb ed="R083" n="0379a09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX51p0826c0301">若爾。總聚是境。然由所說諸有能立。若望謨阿宗。皆
<lb ed="X" n="0826c04"/><lb ed="R083" n="0379a10"/>有不成性。理實如此。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0826c05"/><lb ed="R083" n="0379a11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX51p0826c0501">護法師。推他宗轉計和合。兼明大乘唯識宗。無外
<lb ed="X" n="0826c06"/><lb ed="R083" n="0379a12"/>色作所緣緣之意。若爾總聚是境者。推他宗自不
<lb ed="X" n="0826c07"/><lb ed="R083" n="0379a13"/>將極微爲所緣緣。必以和合爲所緣緣。破云。然由
<lb ed="X" n="0826c08"/><lb ed="R083" n="0379a14"/>所說。諸有能立極微和合二法。若望謨阿宗旨。皆
<lb ed="X" n="0826c09"/><lb ed="R083" n="0379a15"/>有不成所緣緣性。其唯識理。實是如此。謨阿者。梵
<lb ed="X" n="0826c10"/><lb ed="R083" n="0379a16"/>音之訛。正云摩訶。廣大義。今云謨阿宗。卽大乘宗。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0826c11"/><lb ed="R083" n="0379a17"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX51p0826c1101">然而總聚實有彼相。有是所緣。無因性故。由彼相識
<lb ed="X" n="0826c12"/><lb ed="R083" n="0379a18"/>不能生。其總聚相識。總聚不生。彼旣不生此識。如何
<lb ed="X" n="0826c13"/><lb ed="R083" n="0379b01"/>令此緣彼所緣之相。不相應故。非所緣義。由此前云
<lb ed="X" n="0826c14"/><lb ed="R083" n="0379b02"/>彼相應理。斯乃不成。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0826c15"/><lb ed="R083" n="0379b03"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX51p0826c1501">釋成謨阿宗中不許和合作所緣緣義。先縱云。然
<lb ed="X" n="0826c16"/><lb ed="R083" n="0379b04"/>而總聚實有彼相。有是所緣之境。破云。無因性故。
<lb ed="X" n="0826c17"/><lb ed="R083" n="0379b05"/>謂總聚法。無有生識因性。釋云。由彼相識不能生。
<lb ed="X" n="0826c18"/><lb ed="R083" n="0379b06"/>此句乘上無因性一句。連接下文。以破所緣緣義。
<lb ed="X" n="0826c19"/><lb ed="R083" n="0379b07"/>其總聚相識。總聚不生者。牒上不生之意。破無生
<lb ed="X" n="0826c20"/><lb ed="R083" n="0379b08"/>識之緣。彼旣不生此識。如何令此緣彼所緣之相。
<lb ed="X" n="0826c21"/><lb ed="R083" n="0379b09"/>此二句。破無所緣之境。意謂彼總聚相。旣不能生
<lb ed="X" n="0826c22"/><lb ed="R083" n="0379b10"/>此識。如何令此不生之識。緣彼所緣之相。故云。不
<lb ed="X" n="0826c23"/><lb ed="R083" n="0379b11"/>相應故。非所緣義。結云。由此前云彼相應理。斯乃
<lb ed="X" n="0826c24"/><lb ed="R083" n="0379b12"/>不成。</p><p xml:id="pX51p0826c2403" cb:place="inline">△一推他轉計竟。下二明內正義。</p></cb:div>
<pb ed="X" xml:id="X51.0832.0827a" n="0827a"/>
<lb ed="X" n="0827a01"/><lb ed="R083" n="0379b13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX51p0827a0101">若爾。何謂所緣之相。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0827a02"/><lb ed="R083" n="0379b14"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX51p0827a0201">此問所緣之境。以何爲相。問意謂若如汝謨阿宗
<lb ed="X" n="0827a03"/><lb ed="R083" n="0379b15"/>中。極微和合皆非所緣。其所緣境。以何爲相。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0827a04"/><lb ed="R083" n="0379b16"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX51p0827a0401">凡是境者。理須生其似自相識。隨境之識。彼是能生。
<lb ed="X" n="0827a05"/><lb ed="R083" n="0379b17"/>彼是所緣。有說凡爲境者。理必須是心。及心生起之
<lb ed="X" n="0827a06"/><lb ed="R083" n="0379b18"/>因也。此旣生<anchor xml:id="nkr_note_add_0827a0601" n="0827a0601"/><anchor xml:id="beg0827a0601" n="0827a0601"/>已<anchor xml:id="end0827a0601"/>。隨境領受。而與言論。於時名此爲所
<lb ed="X" n="0827a07"/><lb ed="R083" n="0380a01"/>緣境。若義具斯二種相者。此乃方合名爲所緣。是能
<lb ed="X" n="0827a08"/><lb ed="R083" n="0380a02"/>生性。所緣之境。引阿笈摩。此卽便是說生緣性。由是
<lb ed="X" n="0827a09"/><lb ed="R083" n="0380a03"/>生因。彼識生緣。共許是其所緣之境。自體相現。此中
<lb ed="X" n="0827a10"/><lb ed="R083" n="0380a04"/>無益。故不言之。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0827a11"/><lb ed="R083" n="0380a05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX51p0827a1101">此以正意答所緣緣之境。謂凡是五識之境。理當
<lb ed="X" n="0827a12"/><lb ed="R083" n="0380a06"/>生似五塵之五識。以眼根對色時。生似色塵之識。
<lb ed="X" n="0827a13"/><lb ed="R083" n="0380a07"/>隨色立名。名爲色識。如是乃至觸識亦爾。故名隨
<lb ed="X" n="0827a14"/><lb ed="R083" n="0380a08"/>境之識。彼是能生。彼是所緣者。謂卽一法。有二功
<lb ed="X" n="0827a15"/><lb ed="R083" n="0380a09"/>能。旣爲生識因。必作所緣境。此之正意。不唯大乘
<lb ed="X" n="0827a16"/><lb ed="R083" n="0380a10"/>宗中自許。小乘部中。亦共許之。引小乘部中證云。
<lb ed="X" n="0827a17"/><lb ed="R083" n="0380a11"/>有說凡爲境者。理必須是心。及心生起之因也。此
<lb ed="X" n="0827a18"/><lb ed="R083" n="0380a12"/>明不以外色作所緣緣義。此旣生<anchor xml:id="nkr_note_add_0827a1801" n="0827a1801"/><anchor xml:id="beg0827a1801" n="0827a1801"/>已<anchor xml:id="end0827a1801"/>。隨境領受。而
<lb ed="X" n="0827a19"/><lb ed="R083" n="0380a13"/>與言論。於時名此爲所緣境者。釋上一法。具能生
<lb ed="X" n="0827a20"/><lb ed="R083" n="0380a14"/>所緣二種功能。故結云。若義具斯二種相者。此乃
<lb ed="X" n="0827a21"/><lb ed="R083" n="0380a15"/>方合名爲所緣。彼經自釋二相云。是能生性。所緣
<lb ed="X" n="0827a22"/><lb ed="R083" n="0380a16"/>之境。此下護法師。自釋引證之意云。引阿笈摩。此
<lb ed="X" n="0827a23"/><lb ed="R083" n="0380a17"/>卽便是說生緣性。阿笈摩者。是小乘大衆部中經
<lb ed="X" n="0827a24"/><lb ed="R083" n="0380a18"/>名。生緣者。生是能生因。緣爲所緣境。謂識從此生。
<pb ed="X" xml:id="X51.0832.0827b" n="0827b"/>
<lb ed="X" n="0827b01"/><lb ed="R083" n="0380b01"/>緣此爲境。故下釋云。由是生因。彼識生緣。共許是
<lb ed="X" n="0827b02"/><lb ed="R083" n="0380b02"/>其所緣之境。自體相現。此三句。釋彼部中共許有
<lb ed="X" n="0827b03"/><lb ed="R083" n="0380b03"/>此二相。方作所緣。此中無益。故不言之者。此中是
<lb ed="X" n="0827b04"/><lb ed="R083" n="0380b04"/>先引正義。猶未詳明論中縱許之意。故不盡言耳。</p>
<lb ed="X" n="0827b05"/><lb ed="R083" n="0380b05"/><p xml:id="pX51p0827b0501">△二明內正義竟。下三縱許所緣。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0827b06"/><lb ed="R083" n="0380b06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX51p0827b0601">能非總聚是能生者。非實事故。由其總聚不是實事。
<lb ed="X" n="0827b07"/><lb ed="R083" n="0380b07"/>此於有聚一異二性。不可說故。又復無有不實之事。
<lb ed="X" n="0827b08"/><lb ed="R083" n="0380b08"/>能有生起果用功能。猶如二月。如第二月。不能生識。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0827b09"/><lb ed="R083" n="0380b09"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX51p0827b0901">此牒論中比量之意論之。卽本論云。和合於五識。
<lb ed="X" n="0827b10"/><lb ed="R083" n="0380b10"/>設所緣非緣。彼體實無故。猶如第二月。能非總聚
<lb ed="X" n="0827b11"/><lb ed="R083" n="0380b11"/>是能生者。非實事故。謂他宗計和合爲生識之因。
<lb ed="X" n="0827b12"/><lb ed="R083" n="0380b12"/>論中以比量破其非實。故曰能非。由其總聚。至不
<lb ed="X" n="0827b13"/><lb ed="R083" n="0380b13"/>可說故者。釋上非實事。謂總聚法。一異二性不可
<lb ed="X" n="0827b14"/><lb ed="R083" n="0380b14"/>得。卽如極微。合爲總聚。二性不可得。若名總聚。除
<lb ed="X" n="0827b15"/><lb ed="R083" n="0380b15"/>極微外。無別總聚。若名極微。旣合聚<anchor xml:id="nkr_note_add_0827b1501" n="0827b1501"/><anchor xml:id="beg0827b1501" n="0827b1501"/>已<anchor xml:id="end0827b1501"/>。焉得又名
<lb ed="X" n="0827b16"/><lb ed="R083" n="0380b16"/>極微。是知二性不可得。又復無有不實之事。至如
<lb ed="X" n="0827b17"/><lb ed="R083" n="0380b17"/>二月者。謂不實之法。不能生果。喩如二月。故云。如
<lb ed="X" n="0827b18"/><lb ed="R083" n="0380b18"/>第二月。不能生識。以第二月。不是實有。喩和合之
<lb ed="X" n="0827b19"/><lb ed="R083" n="0381a01"/>境不實。故不能生識。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0827b20"/><lb ed="R083" n="0381a02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX51p0827b2001">第二月相若爾。何因有斯相現。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0827b21"/><lb ed="R083" n="0381a03"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX51p0827b2101">此問二月是假。同於總聚。總聚之法。極微所成。方
<lb ed="X" n="0827b22"/><lb ed="R083" n="0381a04"/>知是假。二月假相。何因而有。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0827b23"/><lb ed="R083" n="0381a05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX51p0827b2301">根損害故。若時眼根。由翳等害。損其明德。遂卽從斯
<lb ed="X" n="0827b24"/><lb ed="R083" n="0381a06"/>損害根處。見二月生。非實境故。</p></cb:div>
<pb ed="X" xml:id="X51.0832.0827c" n="0827c"/>
<lb ed="X" n="0827c01"/><lb ed="R083" n="0381a07"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX51p0827c0101">此答明二月生因。乃虗妄非實。卽本論云。如眼錯
<lb ed="X" n="0827c02"/><lb ed="R083" n="0381a08"/>亂。見第二月。彼無實。體不能生故。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0827c03"/><lb ed="R083" n="0381a09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX51p0827c0301">由此二月。縱有彼相。然非斯境。如第二月。縱令此識
<lb ed="X" n="0827c04"/><lb ed="R083" n="0381a10"/>有彼相狀。由不生故。不名斯境。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0827c05"/><lb ed="R083" n="0381a11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX51p0827c0501">合喩以明縱許之意。先明喩體。後以喩合法。由此
<lb ed="X" n="0827c06"/><lb ed="R083" n="0381a12"/>二月。縱有彼相。然非斯境者。是明二月之體虗妄。
<lb ed="X" n="0827c07"/><lb ed="R083" n="0381a13"/>非五識所緣。如第二月。至不名斯境者。以喩合和
<lb ed="X" n="0827c08"/><lb ed="R083" n="0381a14"/>合之法。體非實故。旣不可名生識之因。安得又爲
<lb ed="X" n="0827c09"/><lb ed="R083" n="0381a15"/>所緣之境。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0827c10"/><lb ed="R083" n="0381a16"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX51p0827c1001">此由非實事。有性等總聚。不是識之生因。非實性故。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0827c11"/><lb ed="R083" n="0381a17"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX51p0827c1101">牒釋他宗轉計之意。破非生因。謂由前非其極微
<lb ed="X" n="0827c12"/><lb ed="R083" n="0381a18"/>實事。卽轉計有性等總聚。此不實事。縱有不是生
<lb ed="X" n="0827c13"/><lb ed="R083" n="0381b01"/>識之因。且縱許爲所緣之境。故本論云。如是和合。
<lb ed="X" n="0827c14"/><lb ed="R083" n="0381b02"/>於眼等識。無有緣義。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0827c15"/><lb ed="R083" n="0381b03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX51p0827c1501">如第二月。由斯方立非因性故。不是所緣。還如二月。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0827c16"/><lb ed="R083" n="0381b04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX51p0827c1601">將破能生所緣之執。故合一喩以通妨。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0827c17"/><lb ed="R083" n="0381b05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX51p0827c1701">又復將此第二月喩。於彼相因。應知說其不定之過。
<lb ed="X" n="0827c18"/><lb ed="R083" n="0381b06"/>復由識義理成就故。過是相違。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0827c19"/><lb ed="R083" n="0381b07"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX51p0827c1901">此明言陳意許之意。謂此月喩。於總相處。但顯不
<lb ed="X" n="0827c20"/><lb ed="R083" n="0381b08"/>定生識之過。容有可緣境相。此言陳也。若由唯識
<lb ed="X" n="0827c21"/><lb ed="R083" n="0381b09"/>義理成就。彼所緣之情亦遣矣。故云。過是相違。意
<lb ed="X" n="0827c22"/><lb ed="R083" n="0381b10"/>許之宗。如斯而<anchor xml:id="nkr_note_add_0827c2201" n="0827c2201"/><anchor xml:id="beg0827c2201" n="0827c2201"/>已<anchor xml:id="end0827c2201"/>。</p><p xml:id="pX51p0827c2208" cb:place="inline">△三縱許所緣竟。下四雙支全
<lb ed="X" n="0827c23"/><lb ed="R083" n="0381b11"/>破。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0827c24"/><lb ed="R083" n="0381b12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX51p0827c2401">復緣眼識。不緣靑等聚集極微。爲由彼體。非生性故。
<pb ed="X" xml:id="X51.0832.0828a" n="0828a"/>
<lb ed="X" n="0828a01"/><lb ed="R083" n="0381b13"/>如餘根識。此喩共許。故不別言。第二月喩。非實事故。
<lb ed="X" n="0828a02"/><lb ed="R083" n="0381b14"/>應知此是於非因性。而成立之。如所說之。縱有相性。
<lb ed="X" n="0828a03"/><lb ed="R083" n="0381b15"/>然非彼境。斯言復是非彼因義。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0828a04"/><lb ed="R083" n="0381b16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX51p0828a0401">此總破外色。必不能爲所緣緣義。復緣眼識。至非
<lb ed="X" n="0828a05"/><lb ed="R083" n="0381b17"/>生性故者。此兩句。明非因。不得爲所緣。上緣字。因
<lb ed="X" n="0828a06"/><lb ed="R083" n="0381b18"/>也。由也。下緣字。是識緣境義。問。復由眼識。不緣靑
<lb ed="X" n="0828a07"/><lb ed="R083" n="0382a01"/>黃赤白。總聚極微者。何也。答云。爲由彼靑黃赤白。
<lb ed="X" n="0828a08"/><lb ed="R083" n="0382a02"/>總聚極微體。非是能生眼識性故。如餘根識。至不
<lb ed="X" n="0828a09"/><lb ed="R083" n="0382a03"/>別言者。謂耳等識。不能緣色相者人所共知。是謂
<lb ed="X" n="0828a10"/><lb ed="R083" n="0382a04"/>共許。此喩眼識非靑等所生。而不緣靑等者。如餘
<lb ed="X" n="0828a11"/><lb ed="R083" n="0382a05"/>識不緣色相爲境。亦非色相所生。第二月喩。至於
<lb ed="X" n="0828a12"/><lb ed="R083" n="0382a06"/>非因性而成立之者。以喩外色非實。但以不能生
<lb ed="X" n="0828a13"/><lb ed="R083" n="0382a07"/>識而立之。此單縱也。如所說之。至非彼因義者。結
<lb ed="X" n="0828a14"/><lb ed="R083" n="0382a08"/>牒上文。雙奪之意。謂如上不能生識之所說。縱有
<lb ed="X" n="0828a15"/><lb ed="R083" n="0382a09"/>和合相。然非彼識境。斯言。卽上如所說之。縱有相
<lb ed="X" n="0828a16"/><lb ed="R083" n="0382a10"/>性。然非彼境之言。故云。復是非彼因義。不得爲所
<lb ed="X" n="0828a17"/><lb ed="R083" n="0382a11"/>緣耳。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0828a18"/><lb ed="R083" n="0382a12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX51p0828a1801">若言無有第二月者。如何現見有二相生。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0828a19"/><lb ed="R083" n="0382a13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX51p0828a1901">前以月喩總聚是假。不能生識。故問月何因生。知
<lb ed="X" n="0828a20"/><lb ed="R083" n="0382a14"/>其是假。今以月喩總聚是假。非五識境。故問旣許
<lb ed="X" n="0828a21"/><lb ed="R083" n="0382a15"/>非境。如何現見。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0828a22"/><lb ed="R083" n="0382a16"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX51p0828a2201">謂從內布功能差別。均其次<anchor xml:id="nkr_note_add_0828a2201" n="0828a2201"/><anchor xml:id="beg0828a2201" n="0828a2201"/>已<anchor xml:id="end0828a2201"/>。似相之識。而便轉生。
<lb ed="X" n="0828a23"/><lb ed="R083" n="0382a17"/>猶如夢時。見有境起。由此令似。妄作斯解。於其月處。
<lb ed="X" n="0828a24"/><lb ed="R083" n="0382a18"/>乘更覩餘。</p></cb:div>
<pb ed="X" xml:id="X51.0832.0828b" n="0828b"/>
<lb ed="X" n="0828b01"/><lb ed="R083" n="0382b01"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX51p0828b0101">答明二月之相非眼識所緣。乃意識虗妄分別相
<lb ed="X" n="0828b02"/><lb ed="R083" n="0382b02"/>現。謂從內布功能差別者。由眼根損害。有差別故。
<lb ed="X" n="0828b03"/><lb ed="R083" n="0382b03"/>均其次<anchor xml:id="nkr_note_add_0828b0301" n="0828b0301"/><anchor xml:id="beg0828b0301" n="0828b0301"/>已<anchor xml:id="end0828b0301"/>者。是先損根。後現月。似相之識。而便轉
<lb ed="X" n="0828b04"/><lb ed="R083" n="0382b04"/>生者。謂相似二月相貌之識。轉變生起第二月相。
<lb ed="X" n="0828b05"/><lb ed="R083" n="0382b05"/>豈謂實有耶。猶如夢時。見有境起者。喩意識所見
<lb ed="X" n="0828b06"/><lb ed="R083" n="0382b06"/>二月之境。由此令似妄作斯解者。謂相似月之意
<lb ed="X" n="0828b07"/><lb ed="R083" n="0382b07"/>識。妄分別有二月相生。於其月處。乘更覩餘者。謂
<lb ed="X" n="0828b08"/><lb ed="R083" n="0382b08"/>乘月喩。卽知所餘。和合之境。亦是意識所緣。何定
<lb ed="X" n="0828b09"/><lb ed="R083" n="0382b09"/>執爲眼識之境耶。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0828b10"/><lb ed="R083" n="0382b10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX51p0828b1001">諸有說云。而於眼識雙現之時。此二次第。難印定故。
<lb ed="X" n="0828b11"/><lb ed="R083" n="0382b11"/>將作同時。於斯二種相貌之後。意識便云。我見月之
<lb ed="X" n="0828b12"/><lb ed="R083" n="0382b12"/>第二月也。或復有云。於共許月。數有錯亂。由根損故。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0828b13"/><lb ed="R083" n="0382b13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX51p0828b1301">此引二師之言。以證第二月相。是意識所緣。諸有
<lb ed="X" n="0828b14"/><lb ed="R083" n="0382b14"/>說云至將作同時者。謂眼見二月。眞假難分。將作
<lb ed="X" n="0828b15"/><lb ed="R083" n="0382b15"/>同時。亦難印定。此非眼識所取之境明矣。於斯二
<lb ed="X" n="0828b16"/><lb ed="R083" n="0382b16"/>種。至第二月者。此引意識虗妄計度。以明月相。非
<lb ed="X" n="0828b17"/><lb ed="R083" n="0382b17"/>五識境。或復有云。至由根損故者。謂共許第二月
<lb ed="X" n="0828b18"/><lb ed="R083" n="0382b18"/>數有錯亂。數者。頻頻有無義。皆由根損故耳。此又
<lb ed="X" n="0828b19"/><lb ed="R083" n="0383a01"/>引亂意識。以證第二月相。實非五識所緣。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0828b20"/><lb ed="R083" n="0383a02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX51p0828b2001">若望不許外境之宗。如斯衆見。但是妄執。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0828b21"/><lb ed="R083" n="0383a03"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX51p0828b2101">此引正宗。總破心外有法。但是妄執。都無實義。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0828b22"/><lb ed="R083" n="0383a04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX51p0828b2201">由非眼識所緣。無間引生意識。能於一時雙變二相。
<lb ed="X" n="0828b23"/><lb ed="R083" n="0383a05"/>作如斯解見二月耶。又於聲等緣彼之識。不知其次。
<lb ed="X" n="0828b24"/><lb ed="R083" n="0383a06"/>應有二聲等見。同時起耶。好眼之人。意識次第。尙多
<pb ed="X" xml:id="X51.0832.0828c" n="0828c"/>
<lb ed="X" n="0828c01"/><lb ed="R083" n="0383a07"/>難解。何況依於色根之識。測其差別。便成多有二相
<lb ed="X" n="0828c02"/><lb ed="R083" n="0383a08"/>等見一旃達羅。若時離識許實有者。斯乃何勞妄增
<lb ed="X" n="0828c03"/><lb ed="R083" n="0383a09"/>二月。而言於數有其錯亂。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0828c04"/><lb ed="R083" n="0383a10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX51p0828c0401">此設難比例而結破之。由非眼識。至見二月耶者。
<lb ed="X" n="0828c05"/><lb ed="R083" n="0383a11"/>意謂由我破汝眼識不能緣二月相。莫得汝將意
<lb ed="X" n="0828c06"/><lb ed="R083" n="0383a12"/>識見二月相。就作如斯解。爲眼見二月耶。例難云。
<lb ed="X" n="0828c07"/><lb ed="R083" n="0383a13"/>又於聲等緣彼之識。本不知有二聲次第時。應有
<lb ed="X" n="0828c08"/><lb ed="R083" n="0383a14"/>二聲等見。同時起耶。又比例云。好眼之人。揑目生
<lb ed="X" n="0828c09"/><lb ed="R083" n="0383a15"/>月。意識於此月處。眞妄次第。尙多難解。何況依於
<lb ed="X" n="0828c10"/><lb ed="R083" n="0383a16"/>色根之識。於其月處。測其眞妄。前後差別。便成多
<lb ed="X" n="0828c11"/><lb ed="R083" n="0383a17"/>有二相等見一旃達羅。旃達羅者。此云月。意謂眼
<lb ed="X" n="0828c12"/><lb ed="R083" n="0383a18"/>識不能於一月上。有二相等見。而言二相等見一
<lb ed="X" n="0828c13"/><lb ed="R083" n="0383b01"/>月者。皆西域倒語。結前意云。若於雙現二月相時。
<lb ed="X" n="0828c14"/><lb ed="R083" n="0383b02"/>卽許離識是實有者。斯乃何勞前引二師。妄增其
<lb ed="X" n="0828c15"/><lb ed="R083" n="0383b03"/>說。彼言第二月。及數有錯亂。俱非實義故。何執爲
<lb ed="X" n="0828c16"/><lb ed="R083" n="0383b04"/>實有。</p><p xml:id="pX51p0828c1603" cb:place="inline">△四雙支全破竟。通上三別破和合竟。下四
<lb ed="X" n="0828c17"/><lb ed="R083" n="0383b05"/>總結二執。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0828c18"/><lb ed="R083" n="0383b06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX51p0828c1801">論曰。故外二事。於所緣緣。互闕一支。俱不應理。</p>
<lb ed="X" n="0828c19"/><lb ed="R083" n="0383b07"/><p xml:id="pX51p0828c1901">釋曰。離識之外。執有二種極微總聚。此皆闕其一分
<lb ed="X" n="0828c20"/><lb ed="R083" n="0383b08"/>義故。又如所說。能立能斥。道理力故。以之爲境。成不
<lb ed="X" n="0828c21"/><lb ed="R083" n="0383b09"/>相應。闕一分故。自體相現。及能生性。具斯二分。方是
<lb ed="X" n="0828c22"/><lb ed="R083" n="0383b10"/>所緣。於極微處。卽闕初支。於第二邊。便亡第二。若如
<lb ed="X" n="0828c23"/><lb ed="R083" n="0383b11"/>是者。如向所論二種過失。重更收攝。令使無差。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0828c24"/><lb ed="R083" n="0383b12"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX51p0828c2401">總結前二種過。自體相現者。是初支。及能生性者。
<pb ed="X" xml:id="X51.0832.0829a" n="0829a"/>
<lb ed="X" n="0829a01"/><lb ed="R083" n="0383b13"/>爲第二。故云於極微處。卽闕初支。是極微無自體
<lb ed="X" n="0829a02"/><lb ed="R083" n="0383b14"/>相現。闕所緣也。於第二邊。便亡第二。是和合無能
<lb ed="X" n="0829a03"/><lb ed="R083" n="0383b15"/>生之性。闕生因也。復結云。若如是者。如向所論二
<lb ed="X" n="0829a04"/><lb ed="R083" n="0383b16"/>種過失。重更收攝。令使無差。此乃警其勿犯耳。</p><p xml:id="pX51p0829a0419" cb:place="inline">△
<lb ed="X" n="0829a05"/><lb ed="R083" n="0383b17"/>四總結二執竟。通上一擧標中二執別破竟。下二
<lb ed="X" n="0829a06"/><lb ed="R083" n="0383b18"/>擧二種轉計別破分二。一執極微體中具和合分
<lb ed="X" n="0829a07"/><lb ed="R083" n="0384a01"/>二。一牒彼執詞。推明轉計之意。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0829a08"/><lb ed="R083" n="0384a02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX51p0829a0801">論曰。有執色等各有多相。於中一分是現量境。故諸
<lb ed="X" n="0829a09"/><lb ed="R083" n="0384a03"/>極微相資各有一和集相。此相實有。各能發生似<anchor xml:id="nkr_note_add_0829a0901" n="0829a0901"/><anchor xml:id="beg0829a0901" n="0829a0901"/>已<anchor xml:id="end0829a0901"/>
<lb ed="X" n="0829a10"/><lb ed="R083" n="0384a04"/>相識。故與五識作所緣緣。此亦非理。所以者何。</p>
<lb ed="X" n="0829a11"/><lb ed="R083" n="0384a05"/><lg type="regular" xml:id="lgX51p0829a1101"><l>和集如堅等</l><l>設於眼等識</l><l>是緣非所緣</l>
<lb ed="X" n="0829a12"/><lb ed="R083" n="0384a06"/><l>許極微相故</l></lg>
<lb ed="X" n="0829a13"/><lb ed="R083" n="0384a07"/><p xml:id="pX51p0829a1301">如堅等相雖是實有。於眼等識。容有緣義。而非所緣。
<lb ed="X" n="0829a14"/><lb ed="R083" n="0384a08"/>眼等識上。無彼相故。色等極微諸和集相。理亦應爾。
<lb ed="X" n="0829a15"/><lb ed="R083" n="0384a09"/>彼俱執爲極微相故。</p>
<lb ed="X" n="0829a16"/><lb ed="R083" n="0384a10"/><p xml:id="pX51p0829a1601">釋曰。有說集相者。於諸極微處。各有集相。卽此集塵
<lb ed="X" n="0829a17"/><lb ed="R083" n="0384a11"/>而有相現。隨其所有多少極微。此皆實有。在極微處。
<lb ed="X" n="0829a18"/><lb ed="R083" n="0384a12"/>有總聚相。生自相識。實有性故。應是所緣。斯乃雙支
<lb ed="X" n="0829a19"/><lb ed="R083" n="0384a13"/>皆是有故。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0829a20"/><lb ed="R083" n="0384a14"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX51p0829a2001">此牒他宗轉計之意。謂前論主於極微邊。許有能
<lb ed="X" n="0829a21"/><lb ed="R083" n="0384a15"/>生因。於和合邊。許有所緣境。若以二法單爲所緣
<lb ed="X" n="0829a22"/><lb ed="R083" n="0384a16"/>緣者。則有各闕一支之過。今合二法爲所緣緣。雙
<lb ed="X" n="0829a23"/><lb ed="R083" n="0384a17"/>支皆有故。他意謂衆微合聚。而有和合相現者。是
<lb ed="X" n="0829a24"/><lb ed="R083" n="0384a18"/>極微體上具有和集德相。所以合聚時。方有相現。
<pb ed="X" xml:id="X51.0832.0829b" n="0829b"/>
<lb ed="X" n="0829b01"/><lb ed="R083" n="0384b01"/>故本論云。於中一分是現量境。此指極微。體上本
<lb ed="X" n="0829b02"/><lb ed="R083" n="0384b02"/>具和集之相。爲現量境。故轉計云。於諸極微處。各
<lb ed="X" n="0829b03"/><lb ed="R083" n="0384b03"/>有集相。謂諸極微體上。各各具有總聚相故。卽此
<lb ed="X" n="0829b04"/><lb ed="R083" n="0384b04"/>集塵而有相現者。許有所緣境。隨其所有多少極
<lb ed="X" n="0829b05"/><lb ed="R083" n="0384b05"/>微。此皆實有者。許有能生因。故結云。在極微處。有
<lb ed="X" n="0829b06"/><lb ed="R083" n="0384b06"/>總聚相。生自相識。實有性故。應是所緣。斯乃雙支
<lb ed="X" n="0829b07"/><lb ed="R083" n="0384b07"/>皆是有故。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0829b08"/><lb ed="R083" n="0384b08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX51p0829b0801">此卽於前所有成立。求進無由。爲聚集相。卽是極微。
<lb ed="X" n="0829b09"/><lb ed="R083" n="0384b09"/>爲不爾耶。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0829b10"/><lb ed="R083" n="0384b10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX51p0829b1001">此護法師。推外宗轉計之情。自以爲然矣。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0829b11"/><lb ed="R083" n="0384b11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX51p0829b1101">由諸境義有衆多相。卽此諸微許有微狀。亦有集相。
<lb ed="X" n="0829b12"/><lb ed="R083" n="0384b12"/>如何得令二相。共居一事。爲應理乎。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0829b13"/><lb ed="R083" n="0384b13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX51p0829b1301">此明他宗將實有之境。以例極微和合之相轉計。
<lb ed="X" n="0829b14"/><lb ed="R083" n="0384b14"/>論主牒計破之。先牒計。由外諸境有衆多相。汝卽
<lb ed="X" n="0829b15"/><lb ed="R083" n="0384b15"/>將此諸微。許有極微狀。亦有和集相。次破云。如何
<lb ed="X" n="0829b16"/><lb ed="R083" n="0384b16"/>得令二相。共居一事。兩存其相爲理乎。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0829b17"/><lb ed="R083" n="0384b17"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX51p0829b1701">有衆多相。凡諸有色合聚之物。皆以地等四大爲性。
<lb ed="X" n="0829b18"/><lb ed="R083" n="0384b18"/>彼皆自性有勝功能。靑美等相。隨事隨根。而爲了別。
<lb ed="X" n="0829b19"/><lb ed="R083" n="0385a01"/>卽此於其衆多相處。極微之處。有總集相。卽將此相。
<lb ed="X" n="0829b20"/><lb ed="R083" n="0385a02"/>爲眼等識。所行境故。是現量性。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0829b21"/><lb ed="R083" n="0385a03"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX51p0829b2101">牒釋上意有衆多相者。牒上由諸境義有衆多相
<lb ed="X" n="0829b22"/><lb ed="R083" n="0385a04"/>一句而釋之。釋云。凡諸有色合聚之物者。卽色香
<lb ed="X" n="0829b23"/><lb ed="R083" n="0385a05"/>味觸四塵也。皆以地等四大爲性者。謂外四塵之
<lb ed="X" n="0829b24"/><lb ed="R083" n="0385a06"/>法。皆以地水火風四大爲性。彼皆自性有勝功能
<pb ed="X" xml:id="X51.0832.0829c" n="0829c"/>
<lb ed="X" n="0829c01"/><lb ed="R083" n="0385a07"/>者。亦指四大功能。靑美等相者。卽四大所變靑黃
<lb ed="X" n="0829c02"/><lb ed="R083" n="0385a08"/>赤白美惡等相。隨事隨根而爲了別者。是隨根塵
<lb ed="X" n="0829c03"/><lb ed="R083" n="0385a09"/>相對而緣。卽眼見色。耳聞於聲等。此下推比例之
<lb ed="X" n="0829c04"/><lb ed="R083" n="0385a10"/>情。卽此於其衆多相處。極微之處有總集相者。謂
<lb ed="X" n="0829c05"/><lb ed="R083" n="0385a11"/>彼見此衆多相。知是四大爲性。彼就妄計極微體
<lb ed="X" n="0829c06"/><lb ed="R083" n="0385a12"/>上。具有總集之相。卽將此相爲眼等識所行境故。
<lb ed="X" n="0829c07"/><lb ed="R083" n="0385a13"/>是現量性者。謂眞實極微體上。旣具和集之相。此
<lb ed="X" n="0829c08"/><lb ed="R083" n="0385a14"/>相亦是實有。實有之法。是現量性。卽將此相爲眼
<lb ed="X" n="0829c09"/><lb ed="R083" n="0385a15"/>等識所緣緣。</p><p xml:id="pX51p0829c0906" cb:place="inline">△一牒彼執詞。推明轉計之意竟。下
<lb ed="X" n="0829c10"/><lb ed="R083" n="0385a16"/>二展轉引喩。難破勝劣之情。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0829c11"/><lb ed="R083" n="0385a17"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX51p0829c1101">若如是者。於諸微處識有聚相。何不言之。塵有聚相。
<lb ed="X" n="0829c12"/><lb ed="R083" n="0385a18"/>何不言識有聚相耶。所以復云。然於微處有總聚相。
<lb ed="X" n="0829c13"/><lb ed="R083" n="0385b01"/>卽以此言爲其方便。亦顯識有極微總相。若爾。一一
<lb ed="X" n="0829c14"/><lb ed="R083" n="0385b02"/>極微有此相者。何故復云總集相也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0829c15"/><lb ed="R083" n="0385b03"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX51p0829c1501">此翻覆推徵。就計難破。若如是者。謂他宗若執極
<lb ed="X" n="0829c16"/><lb ed="R083" n="0385b04"/>微自體具總聚相。而爲眼等識所行境。難云。於諸
<lb ed="X" n="0829c17"/><lb ed="R083" n="0385b05"/>微處生眼等識。亦應有總聚相。何不言之。復難云。
<lb ed="X" n="0829c18"/><lb ed="R083" n="0385b06"/>塵有聚相。何不言識有聚相耶。謂塵之聚相。旣可
<lb ed="X" n="0829c19"/><lb ed="R083" n="0385b07"/>言。則識之聚相。亦可見矣。復徵他意。所以復云。然
<lb ed="X" n="0829c20"/><lb ed="R083" n="0385b08"/>於微處有總聚相。卽以此言爲其方便。亦顯識有
<lb ed="X" n="0829c21"/><lb ed="R083" n="0385b09"/>極微總相。謂以方便。顯根識有極微總相。得作所
<lb ed="X" n="0829c22"/><lb ed="R083" n="0385b10"/>緣緣義。下就他計破云。若爾。一一極微有此相者。
<lb ed="X" n="0829c23"/><lb ed="R083" n="0385b11"/>何故復云總集相也。謂一一極微有此自相。何故
<lb ed="X" n="0829c24"/><lb ed="R083" n="0385b12"/>於極微體上。復云總集相。旣以極微爲相。則總集
<pb ed="X" xml:id="X51.0832.0830a" n="0830a"/>
<lb ed="X" n="0830a01"/><lb ed="R083" n="0385b13"/>相不可得。若以總集爲相。則極微相又不可得。此
<lb ed="X" n="0830a02"/><lb ed="R083" n="0385b14"/>二不可並存耳。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0830a03"/><lb ed="R083" n="0385b15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX51p0830a0301">色聚衆多。極微分別。是論所許。此卽是其總聚性故。
<lb ed="X" n="0830a04"/><lb ed="R083" n="0385b16"/>不是實有。如前<anchor xml:id="nkr_note_add_0830a0401" n="0830a0401"/><anchor xml:id="beg0830a0401" n="0830a0401"/>已<anchor xml:id="end0830a0401"/>陳。何勞重述有別意趣。縱令實事
<lb ed="X" n="0830a05"/><lb ed="R083" n="0385b17"/>別別體殊。然此相狀。但於集處更相藉故。而可了知。
<lb ed="X" n="0830a06"/><lb ed="R083" n="0385b18"/>說觀集相。更無餘矣。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0830a07"/><lb ed="R083" n="0386a01"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX51p0830a0701">此言他宗轉計。濫同第二計義。色聚衆多者。卽和
<lb ed="X" n="0830a08"/><lb ed="R083" n="0386a02"/>合相。極微分別者。卽極微體分各別。是論所許者。
<lb ed="X" n="0830a09"/><lb ed="R083" n="0386a03"/>謂此二種。原是論中縱許之法。此卽是其總聚性
<lb ed="X" n="0830a10"/><lb ed="R083" n="0386a04"/>故。至何勞重述有別意趣者。謂不實之法。前<anchor xml:id="nkr_note_add_0830a1001" n="0830a1001"/><anchor xml:id="beg0830a1001" n="0830a1001"/>已<anchor xml:id="end0830a1001"/>陳
<lb ed="X" n="0830a11"/><lb ed="R083" n="0386a05"/>過。不勞重述別趣。縱令實事。至更無餘矣者。謂極
<lb ed="X" n="0830a12"/><lb ed="R083" n="0386a06"/>微之體。縱具集相。然欲觀者。必得和集一處。更互
<lb ed="X" n="0830a13"/><lb ed="R083" n="0386a07"/>相藉。而可了知。說觀集相。無過於此矣。若謂一法
<lb ed="X" n="0830a14"/><lb ed="R083" n="0386a08"/>體上。兩存其相。豈非妄計乎。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0830a15"/><lb ed="R083" n="0386a09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX51p0830a1501">又復設使諸有極微合聚爲性。然而一事有其勝劣。
<lb ed="X" n="0830a16"/><lb ed="R083" n="0386a10"/>隨事觀之。且如蒼色是其地界。如是等說。誠爲應理。
<lb ed="X" n="0830a17"/><lb ed="R083" n="0386a11"/>縱許如是。如極赤物。初生起時。多事皆強。遂無容矣。
<lb ed="X" n="0830a18"/><lb ed="R083" n="0386a12"/>依容有處。作此譸議。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0830a19"/><lb ed="R083" n="0386a13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX51p0830a1901">此推他宗轉計。設喩以破之。又復設使諸有極微
<lb ed="X" n="0830a20"/><lb ed="R083" n="0386a14"/>合聚爲性者。是擧外宗以極微體上。具合聚性。然
<lb ed="X" n="0830a21"/><lb ed="R083" n="0386a15"/>而一事有其勝劣。隨事觀之者。彼以勝劣爲然。遮
<lb ed="X" n="0830a22"/><lb ed="R083" n="0386a16"/>前眼識不見極微。及具和集之過。故引喩云。且如
<lb ed="X" n="0830a23"/><lb ed="R083" n="0386a17"/>蒼色是其地界。此出喩體。謂且將地界觀之。但見
<lb ed="X" n="0830a24"/><lb ed="R083" n="0386a18"/>蒼蒼之色。則知地界。彼以蒼色爲勝。地界爲劣矣。
<pb ed="X" xml:id="X51.0832.0830b" n="0830b"/>
<lb ed="X" n="0830b01"/><lb ed="R083" n="0386b01"/>如是等說。誠爲應理者。結彼勝劣等言。自謂義理
<lb ed="X" n="0830b02"/><lb ed="R083" n="0386b02"/>切當。縱許如是者。是護法師且許如此。下設喩破
<lb ed="X" n="0830b03"/><lb ed="R083" n="0386b03"/>云。如極赤物。初生起時。此擧喩體。多事皆強。遂無
<lb ed="X" n="0830b04"/><lb ed="R083" n="0386b04"/>容矣者。容字義。受也。隱也。謂赤物初生時。其餘多
<lb ed="X" n="0830b05"/><lb ed="R083" n="0386b05"/>事皆強。遂無隱其初生赤物。依容有處。作此譸議
<lb ed="X" n="0830b06"/><lb ed="R083" n="0386b06"/>者。譸。誑也。謂有一處赤物生時。而能含受容隱。使
<lb ed="X" n="0830b07"/><lb ed="R083" n="0386b07"/>其不見。許汝作此勝劣之言譸議。謂此他宗。以極
<lb ed="X" n="0830b08"/><lb ed="R083" n="0386b08"/>微爲劣。以和合爲勝。以勝隱劣。不必求見極微。故
<lb ed="X" n="0830b09"/><lb ed="R083" n="0386b09"/>護法師。以赤物喩極微雖劣。而多事皆強勝。特不
<lb ed="X" n="0830b10"/><lb ed="R083" n="0386b10"/>能隱。此破他宗旣執兩存其相。又不可以勝劣爲
<lb ed="X" n="0830b11"/><lb ed="R083" n="0386b11"/>救耳。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0830b12"/><lb ed="R083" n="0386b12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX51p0830b1201">若爾如何說諸極微。非根所見。又復如何唯有如知
<lb ed="X" n="0830b13"/><lb ed="R083" n="0386b13"/>能見極微。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0830b14"/><lb ed="R083" n="0386b14"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX51p0830b1401">此他宗反引大乘中二義爲問。若爾。如何說諸極
<lb ed="X" n="0830b15"/><lb ed="R083" n="0386b15"/>微非根所見。謂若以赤物之喩求見極微。汝大乘
<lb ed="X" n="0830b16"/><lb ed="R083" n="0386b16"/>中何言諸極微體。非眼根之識所見。又復如何唯
<lb ed="X" n="0830b17"/><lb ed="R083" n="0386b17"/>有如知能見極微者。謂汝大乘中。又言唯有意識
<lb ed="X" n="0830b18"/><lb ed="R083" n="0386b18"/>觀察極微。如知能見者。是意識分別妄見耳。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0830b19"/><lb ed="R083" n="0387a01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX51p0830b1901">由其塵相非是識義。非是依根識之境界。故曰非根。
<lb ed="X" n="0830b20"/><lb ed="R083" n="0387a02"/>非根之義。獨是如知之所觀察。復如何理。現見極微。
<lb ed="X" n="0830b21"/><lb ed="R083" n="0387a03"/>塵形不覩。如堅性等。如堅潤等。於彼靑等。縱有其事。
<lb ed="X" n="0830b22"/><lb ed="R083" n="0387a04"/>非是眼等識之境界。根之功能。各決定故。塵亦如是。
<lb ed="X" n="0830b23"/><lb ed="R083" n="0387a05"/>無違共許。豈非顯微。無其堅性。由別體故。此對宗法。
<lb ed="X" n="0830b24"/><lb ed="R083" n="0387a06"/>許其十處。<anchor xml:id="nkr_note_add_0830b2401" n="0830b2401"/><anchor xml:id="beg0830b2401" n="0830b2401"/>但<anchor xml:id="end0830b2401"/>是大種。斯言無過。然此<anchor xml:id="nkr_note_add_0830b2402" n="0830b2402"/><anchor xml:id="beg0830b2402" n="0830b2402"/>已<anchor xml:id="end0830b2402"/>陳。</p></cb:div>
<pb ed="X" xml:id="X51.0832.0830c" n="0830c"/>
<lb ed="X" n="0830c01"/><lb ed="R083" n="0387a07"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX51p0830c0101">答上問意。復引喩以明之。由其塵相非是識義者。
<lb ed="X" n="0830c02"/><lb ed="R083" n="0387a08"/>謂極微之相。不是根識體上變帶之義。非是依根
<lb ed="X" n="0830c03"/><lb ed="R083" n="0387a09"/>識之境界者。謂旣非變帶之法。豈是根識境界。故
<lb ed="X" n="0830c04"/><lb ed="R083" n="0387a10"/>曰非根者。結答非根之問。非根之義。獨是如知之
<lb ed="X" n="0830c05"/><lb ed="R083" n="0387a11"/>所觀察者。答上如知能見極微之問。復如何理現
<lb ed="X" n="0830c06"/><lb ed="R083" n="0387a12"/>見極微者。此破他宗前執極微爲所緣。極微旣是
<lb ed="X" n="0830c07"/><lb ed="R083" n="0387a13"/>觀察想相之法。有何道理。現見極微。上答二問。下
<lb ed="X" n="0830c08"/><lb ed="R083" n="0387a14"/>引喩明。塵形不覩。如堅性等者。此牒本論中不許
<lb ed="X" n="0830c09"/><lb ed="R083" n="0387a15"/>所緣之意。論中頌云。和集如堅等。設於眼等識。是
<lb ed="X" n="0830c10"/><lb ed="R083" n="0387a16"/>緣非所緣。許極微相故。和集如堅等者。謂他宗計
<lb ed="X" n="0830c11"/><lb ed="R083" n="0387a17"/>極微體上。具有和集之相。論主以如堅等破之。堅
<lb ed="X" n="0830c12"/><lb ed="R083" n="0387a18"/>等。卽堅濕煖動四性。乃四大之種子。亦非眼等識
<lb ed="X" n="0830c13"/><lb ed="R083" n="0387b01"/>所見。故論主縱云。設於眼等識。是緣非所緣。許極
<lb ed="X" n="0830c14"/><lb ed="R083" n="0387b02"/>微相故。謂縱許他宗執極微體具和集相。此相卽
<lb ed="X" n="0830c15"/><lb ed="R083" n="0387b03"/>是極微。旣是極微。原只許爲生識緣。不得作所緣
<lb ed="X" n="0830c16"/><lb ed="R083" n="0387b04"/>境。故云。許極微相故。如堅潤等。於彼靑等。縱有其
<lb ed="X" n="0830c17"/><lb ed="R083" n="0387b05"/>事。非眼等識之境界。此護法師。明性相二色。俱非
<lb ed="X" n="0830c18"/><lb ed="R083" n="0387b06"/>眼等所緣。謂堅等變爲靑等色時。不唯堅等自性
<lb ed="X" n="0830c19"/><lb ed="R083" n="0387b07"/>非眼等識所緣。縱是靑美等有形色相。亦非眼等
<lb ed="X" n="0830c20"/><lb ed="R083" n="0387b08"/>識之境界。根之功能各決定故者。謂靑等之色。容
<lb ed="X" n="0830c21"/><lb ed="R083" n="0387b09"/>許眼緣。而非耳鼻可取者。根之功能不忒耳。塵亦
<lb ed="X" n="0830c22"/><lb ed="R083" n="0387b10"/>如是。無違共許。豈非顯微者。塵卽極微。亦如堅性
<lb ed="X" n="0830c23"/><lb ed="R083" n="0387b11"/>非眼所取。他宗以勝劣之理推之。謂極微不可眼
<lb ed="X" n="0830c24"/><lb ed="R083" n="0387b12"/>見。此共許之意。豈不顯極微非眼所見乎。無其堅
<pb ed="X" xml:id="X51.0832.0831a" n="0831a"/>
<lb ed="X" n="0831a01"/><lb ed="R083" n="0387b13"/>性。由別體故者。謂眼識上無堅性。與眼識上無極
<lb ed="X" n="0831a02"/><lb ed="R083" n="0387b14"/>微有別。極微但是妄情所計。不同堅性種子實有。
<lb ed="X" n="0831a03"/><lb ed="R083" n="0387b15"/>此對宗法。許其十處。但是大種者。謂此唯識宗中。
<lb ed="X" n="0831a04"/><lb ed="R083" n="0387b16"/>原許堅潤等性爲能變。根塵十處爲所變。能變卽
<lb ed="X" n="0831a05"/><lb ed="R083" n="0387b17"/>是種子。所變卽是相分。以種子相分唯心所現。故
<lb ed="X" n="0831a06"/><lb ed="R083" n="0387b18"/>云斯言無過者。不同他宗妄計心外有法之過。此
<lb ed="X" n="0831a07"/><lb ed="R083" n="0388a01"/>根塵法。從因緣生。元不離識。故言無過。然此<anchor xml:id="nkr_note_add_0831a0701" n="0831a0701"/><anchor xml:id="beg0831a0701" n="0831a0701"/>已<anchor xml:id="end0831a0701"/>陳
<lb ed="X" n="0831a08"/><lb ed="R083" n="0388a02"/>者。謂此能所變性。於上有衆多相章中。<anchor xml:id="nkr_note_add_0831a0801" n="0831a0801"/><anchor xml:id="beg0831a0801" n="0831a0801"/>已<anchor xml:id="end0831a0801"/>陳其詞
<lb ed="X" n="0831a09"/><lb ed="R083" n="0388a03"/>矣。</p><p xml:id="pX51p0831a0902" cb:place="inline">△二展轉引喩。難破勝劣之情竟。通上一執極
<lb ed="X" n="0831a10"/><lb ed="R083" n="0388a04"/>微體中具和合竟。下二執和合體卽是極微分三。
<lb ed="X" n="0831a11"/><lb ed="R083" n="0388a05"/>一牒彼執詞。推明泛然妄計。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0831a12"/><lb ed="R083" n="0388a06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX51p0831a1201">論曰。執眼等識。能緣極微諸和集相。復有別生。</p>
<lb ed="X" n="0831a13"/><lb ed="R083" n="0388a07"/><lg type="regular" xml:id="lgX51p0831a1301"><l>甁甌等覺相</l><l>彼執應無別</l><l>非形別故別</l>
<lb ed="X" n="0831a14"/><lb ed="R083" n="0388a08"/><l>形別非實故</l></lg>
<lb ed="X" n="0831a15"/><lb ed="R083" n="0388a09"/><p xml:id="pX51p0831a1501">甁甌等物。大小等者。能成極微。多少同故。緣彼覺相。
<lb ed="X" n="0831a16"/><lb ed="R083" n="0388a10"/>應無差別。若謂彼形物相別故。覺相別者。理亦不然。
<lb ed="X" n="0831a17"/><lb ed="R083" n="0388a11"/>瓨等別形。惟在甁等假法上有。非極微故。彼不應執
<lb ed="X" n="0831a18"/><lb ed="R083" n="0388a12"/>極微亦有差別形相。所以者何。</p>
<lb ed="X" n="0831a19"/><lb ed="R083" n="0388a13"/><lg type="regular" xml:id="lgX51p0831a1901"><l>極微量等故</l><l>形別惟在假</l><l>析彼至極微</l>
<lb ed="X" n="0831a20"/><lb ed="R083" n="0388a14"/><l>彼覺定捨故</l></lg>
<lb ed="X" n="0831a21"/><lb ed="R083" n="0388a15"/><p xml:id="pX51p0831a2101">非甁甌等能成極微。有形量別。捨微圓相。故知別形。
<lb ed="X" n="0831a22"/><lb ed="R083" n="0388a16"/>在假非實。又形別物。析至極微。彼覺定捨。非靑等物。
<lb ed="X" n="0831a23"/><lb ed="R083" n="0388a17"/>析至極微。彼覺可捨。由此形別惟世俗有。非如靑等。
<lb ed="X" n="0831a24"/><lb ed="R083" n="0388a18"/>亦在實物。是故五識所緣緣體。非外色等。其理極成。</p>
<pb ed="X" xml:id="X51.0832.0831b" n="0831b"/>
<lb ed="X" n="0831b01"/><lb ed="R083" n="0388b01"/><p xml:id="pX51p0831b0101">釋曰。汝瓨甌等覺者。汝如是證者。於瓨及甌。便成根
<lb ed="X" n="0831b02"/><lb ed="R083" n="0388b02"/>覺相似而觀。於其自境識不差故。復由根覺隨現有
<lb ed="X" n="0831b03"/><lb ed="R083" n="0388b03"/>境而相生故。識境不別。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0831b04"/><lb ed="R083" n="0388b04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX51p0831b0401">此牒他宗第二轉計。前以二事單計。論主立二比
<lb ed="X" n="0831b05"/><lb ed="R083" n="0388b05"/>量次第破後。卽轉計眞實極微。體具和集之相。雙
<lb ed="X" n="0831b06"/><lb ed="R083" n="0388b06"/>顯二法皆有。故論中復以和集如堅等之偈破之。
<lb ed="X" n="0831b07"/><lb ed="R083" n="0388b07"/>今又轉計和集之體。卽是極微。卽本論云。執眼等
<lb ed="X" n="0831b08"/><lb ed="R083" n="0388b08"/>識。能緣極微諸和集相。復有別生。故論中又以甁
<lb ed="X" n="0831b09"/><lb ed="R083" n="0388b09"/>甌等覺相之偈破之。此中云。汝瓨甌等覺者。此擧
<lb ed="X" n="0831b10"/><lb ed="R083" n="0388b10"/>所執事體。下推所計情狀。汝如是證者。於瓨及甌。
<lb ed="X" n="0831b11"/><lb ed="R083" n="0388b11"/>便成根覺相似而觀。謂汝以此事證成。根識雖依
<lb ed="X" n="0831b12"/><lb ed="R083" n="0388b12"/>極微引生。相似瓨甌。卽以瓨甌爲境觀之。於其自
<lb ed="X" n="0831b13"/><lb ed="R083" n="0388b13"/>境識不差故者。謂各自境。與所生識。決不差別。復
<lb ed="X" n="0831b14"/><lb ed="R083" n="0388b14"/>由根覺隨現有境而相生故。識境不別者。謂不獨
<lb ed="X" n="0831b15"/><lb ed="R083" n="0388b15"/>於瓨甌邊得生根識。隨所有境。則似境之根識亦
<lb ed="X" n="0831b16"/><lb ed="R083" n="0388b16"/>生。根識旣生。亦與境相不別。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0831b17"/><lb ed="R083" n="0388b17"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX51p0831b1701">如何得知。由匪於其瓨甌等處衆微有別。而此言說。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0831b18"/><lb ed="R083" n="0388b18"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX51p0831b1801">此設問答。以明妄計。如何得知者。問上泛然妄計
<lb ed="X" n="0831b19"/><lb ed="R083" n="0389a01"/>之意。答云。由匪於其瓨甌等處。衆微有別。而此言
<lb ed="X" n="0831b20"/><lb ed="R083" n="0389a02"/>說。謂彼不於瓨甌處。審其衆微之體。有別無別。而
<lb ed="X" n="0831b21"/><lb ed="R083" n="0389a03"/>泛然虗妄言說。</p><p xml:id="pX51p0831b2107" cb:place="inline">△一牒彼執詞。推明泛然妄計竟。
<lb ed="X" n="0831b22"/><lb ed="R083" n="0389a04"/>下二展轉引喩。難破極微無別。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0831b23"/><lb ed="R083" n="0389a05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX51p0831b2301">然諸極微。以總聚相。而爲其境。固非於彼瓨等自體
<lb ed="X" n="0831b24"/><lb ed="R083" n="0389a06"/>了別之時。於衆多聚體。有片別。彼之實事相貌之外。
<pb ed="X" xml:id="X51.0832.0831c" n="0831c"/>
<lb ed="X" n="0831c01"/><lb ed="R083" n="0389a07"/>無別積聚體可得故。緣彼根識。便成相狀無有差殊。
<lb ed="X" n="0831c02"/><lb ed="R083" n="0389a08"/>由此方成於塵自體。是所緣性。復非於彼無別相處。
<lb ed="X" n="0831c03"/><lb ed="R083" n="0389a09"/>覆審之緣。異解性故。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0831c04"/><lb ed="R083" n="0389a10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX51p0831c0401">此順所計而難破之。然諸極微。以總聚相而爲其
<lb ed="X" n="0831c05"/><lb ed="R083" n="0389a11"/>境。固非於彼瓨等自體了別之時。於衆多聚體有
<lb ed="X" n="0831c06"/><lb ed="R083" n="0389a12"/>片別者。此兩句。順彼執情。謂他宗執極微生識。以
<lb ed="X" n="0831c07"/><lb ed="R083" n="0389a13"/>總聚相爲境。其總聚與了別識。無片分有別。固然
<lb ed="X" n="0831c08"/><lb ed="R083" n="0389a14"/>如此。旣順<anchor xml:id="nkr_note_add_0831c0801" n="0831c0801"/><anchor xml:id="beg0831c0801" n="0831c0801"/>己<anchor xml:id="end0831c0801"/>。復難云。彼之實事。至是所緣性者。謂
<lb ed="X" n="0831c09"/><lb ed="R083" n="0389a15"/>極微實事之外。無別積聚瓨甌體故。緣彼根識。便
<lb ed="X" n="0831c10"/><lb ed="R083" n="0389a16"/>似極微相狀而生。由此方成於極微自體。是所緣
<lb ed="X" n="0831c11"/><lb ed="R083" n="0389a17"/>性。今推極微之體不顯。瓨甌之相無實。安得對瓨
<lb ed="X" n="0831c12"/><lb ed="R083" n="0389a18"/>甌假相。審觀極微自體。爲生緣耶。所以破云。復非
<lb ed="X" n="0831c13"/><lb ed="R083" n="0389b01"/>於彼無別相處。覆審之緣。無別相處。謂極微無有
<lb ed="X" n="0831c14"/><lb ed="R083" n="0389b02"/>差別形相。覆審之緣。謂極微之體。被瓨甌蓋覆。若
<lb ed="X" n="0831c15"/><lb ed="R083" n="0389b03"/>欲求見極微。必是詳審卜度爲緣。故責云。異解性
<lb ed="X" n="0831c16"/><lb ed="R083" n="0389b04"/>故。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0831c17"/><lb ed="R083" n="0389b05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX51p0831c1701">如緣靑等若相殊故。所言殊者。相謂形狀布置有殊。
<lb ed="X" n="0831c18"/><lb ed="R083" n="0389b06"/>於其瓨甌胭腹底等。殊異狀故。由境有別。覺乃遂殊。
<lb ed="X" n="0831c19"/><lb ed="R083" n="0389b07"/>誠爲應理。無如是事。非於根識所觀境處。極微有殊。
<lb ed="X" n="0831c20"/><lb ed="R083" n="0389b08"/>然此總聚。是三佛栗底。而此總聚。非根識境。此<anchor xml:id="nkr_note_add_0831c2001" n="0831c2001"/><anchor xml:id="beg0831c2001" n="0831c2001"/>已<anchor xml:id="end0831c2001"/>斥
<lb ed="X" n="0831c21"/><lb ed="R083" n="0389b09"/>破。復非非境有別。而令識相有殊。可爲應理。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0831c22"/><lb ed="R083" n="0389b10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX51p0831c2201">此推他宗轉計。復破識相有殊。如緣靑等。是引喩。
<lb ed="X" n="0831c23"/><lb ed="R083" n="0389b11"/>若相殊故。至覺乃遂殊。是轉計。所言殊者下三句。
<lb ed="X" n="0831c24"/><lb ed="R083" n="0389b12"/>是釋相殊。謂所緣境相。安布有別。瓨。音缸。長頸甁
<pb ed="X" xml:id="X51.0832.0832a" n="0832a"/>
<lb ed="X" n="0832a01"/><lb ed="R083" n="0389b13"/>也。胭。甁頸也。腹。甁腹也。底。甁足也。甁雖是一。而胭
<lb ed="X" n="0832a02"/><lb ed="R083" n="0389b14"/>等各別。故他宗轉計云。由境有別。覺乃遂殊耳。誠
<lb ed="X" n="0832a03"/><lb ed="R083" n="0389b15"/>爲應理者。牒執意。無如是事者。是破詞。非於根識
<lb ed="X" n="0832a04"/><lb ed="R083" n="0389b16"/>所觀境處。極微有殊者。顯極微無別。然此下。破總
<lb ed="X" n="0832a05"/><lb ed="R083" n="0389b17"/>聚是假。三佛栗底。卽三摩鉢底。此云假。謂此總聚
<lb ed="X" n="0832a06"/><lb ed="R083" n="0389b18"/>是假有法。而此總聚非根識境。此<anchor xml:id="nkr_note_add_0832a0601" n="0832a0601"/><anchor xml:id="beg0832a0601" n="0832a0601"/>已<anchor xml:id="end0832a0601"/>斥破者。謂此
<lb ed="X" n="0832a07"/><lb ed="R083" n="0390a01"/>假有法。非是根識境。前第二月喩。<anchor xml:id="nkr_note_add_0832a0701" n="0832a0701"/><anchor xml:id="beg0832a0701" n="0832a0701"/>已<anchor xml:id="end0832a0701"/>破其非矣。復
<lb ed="X" n="0832a08"/><lb ed="R083" n="0390a02"/>非非境有別。而令識相有殊。可爲應理者。此三句。
<lb ed="X" n="0832a09"/><lb ed="R083" n="0390a03"/>破極微無別。不能生差別之識。非境有別者。卽無
<lb ed="X" n="0832a10"/><lb ed="R083" n="0390a04"/>別境也。謂極微境無別。何得以無別境。而令所生
<lb ed="X" n="0832a11"/><lb ed="R083" n="0390a05"/>識。有其差別耶。故本論云。瓨等別形。唯在甁等假
<lb ed="X" n="0832a12"/><lb ed="R083" n="0390a06"/>法上有。非極微故。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0832a13"/><lb ed="R083" n="0390a07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX51p0832a1301">復如何知諸極微處。別狀非有<note place="inline">此是外人問上破意</note>。極微形相。
<lb ed="X" n="0832a14"/><lb ed="R083" n="0390a08"/>無別異故<note place="inline">此總答問意。下託物例顯</note>。凡諸事物。有支分者。必有別
<lb ed="X" n="0832a15"/><lb ed="R083" n="0390a09"/>狀。於方處轉。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0832a16"/><lb ed="R083" n="0390a10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX51p0832a1601">方處轉。卽方位布列。此託外有支分之物。必有別
<lb ed="X" n="0832a17"/><lb ed="R083" n="0390a11"/>狀。例顯極微一體。無別狀故。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0832a18"/><lb ed="R083" n="0390a12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX51p0832a1801">然諸極微。體無方分。至窮極處。斯卽何曾得有形別。
<lb ed="X" n="0832a19"/><lb ed="R083" n="0390a13"/>於瓨甌等。縱令事別。而極微性。曾無有殊。斯乃一體
<lb ed="X" n="0832a20"/><lb ed="R083" n="0390a14"/>無增減故。是故定知於總聚處。非實物有。凡有方隅
<lb ed="X" n="0832a21"/><lb ed="R083" n="0390a15"/>布列形狀。皆非根識所行之境。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0832a22"/><lb ed="R083" n="0390a16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX51p0832a2201">例顯極微無方分義。然諸極微。至斯卽何曾得有
<lb ed="X" n="0832a23"/><lb ed="R083" n="0390a17"/>形別者。謂極微之體。無別相故。故本論云。彼不應
<lb ed="X" n="0832a24"/><lb ed="R083" n="0390a18"/>執極微。亦有差別形相。於瓨甌等。至無增減故者。
<pb ed="X" xml:id="X51.0832.0832b" n="0832b"/>
<lb ed="X" n="0832b01"/><lb ed="R083" n="0390b01"/>謂所對瓨甌雖別。而極微亦何曾有增減差別之
<lb ed="X" n="0832b02"/><lb ed="R083" n="0390b02"/>相。是故定知於總聚處。非實物有者。釋成總聚雖
<lb ed="X" n="0832b03"/><lb ed="R083" n="0390b03"/>有形別。而非實物。不能爲根識境。故下結云。凡有
<lb ed="X" n="0832b04"/><lb ed="R083" n="0390b04"/>方隅等。</p><p xml:id="pX51p0832b0404" cb:place="inline">△二展轉引喩。難破極微無別竟。下三通
<lb ed="X" n="0832b05"/><lb ed="R083" n="0390b05"/>釋前義。結破異見非理。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0832b06"/><lb ed="R083" n="0390b06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX51p0832b0601">上來如此衆多詰責。意欲顯其有別相故。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0832b07"/><lb ed="R083" n="0390b07"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX51p0832b0701">由他宗欲顯極微有別。故上來有衆多詰責之詞。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0832b08"/><lb ed="R083" n="0390b08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX51p0832b0801">瓨甌等覺。非以別事爲所緣境。猶若蘇佉毒佉情矣。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0832b09"/><lb ed="R083" n="0390b09"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX51p0832b0901">此牒前執瓨甌等義責之。瓨甌等覺。非以別事爲
<lb ed="X" n="0832b10"/><lb ed="R083" n="0390b10"/>所緣境。別事卽瓨甌。謂所對瓨甌。而生瓨甌相似
<lb ed="X" n="0832b11"/><lb ed="R083" n="0390b11"/>之識。不以瓨甌別事爲境。意許極微爲境。生差別
<lb ed="X" n="0832b12"/><lb ed="R083" n="0390b12"/>識。故責云。猶若蘇佉毒佉情矣。蘇佉。此云樂。毒佉。
<lb ed="X" n="0832b13"/><lb ed="R083" n="0390b13"/>此云苦。謂苦樂本空。皆衆生情想顚倒妄計。極微
<lb ed="X" n="0832b14"/><lb ed="R083" n="0390b14"/>和合本不生識。而他宗計以生識者。亦顚倒妄計
<lb ed="X" n="0832b15"/><lb ed="R083" n="0390b15"/>之情矣。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0832b16"/><lb ed="R083" n="0390b16"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX51p0832b1601">然而極微是不別境。卽是彰其非彼境性。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0832b17"/><lb ed="R083" n="0390b17"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX51p0832b1701">此中雖言極微不別。意在破彼瓨甌非境。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0832b18"/><lb ed="R083" n="0390b18"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX51p0832b1801">若相殊故。方言殊者。此言意顯。向云非以不別之事
<lb ed="X" n="0832b19"/><lb ed="R083" n="0391a01"/>而爲境者。是立<anchor xml:id="nkr_note_add_0832b1901" n="0832b1901"/><anchor xml:id="beg0832b1901" n="0832b1901"/>已<anchor xml:id="end0832b1901"/>成。彼意說言。極微爲境。其實無殊。
<lb ed="X" n="0832b20"/><lb ed="R083" n="0391a02"/>然爲形相別。故別也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0832b21"/><lb ed="R083" n="0391a03"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX51p0832b2101">牒本論中。若謂彼形物。相別故。覺相別者之意。推
<lb ed="X" n="0832b22"/><lb ed="R083" n="0391a04"/>他宗轉計。若相殊故。方言殊者。謂由瓨甌形別。覺
<lb ed="X" n="0832b23"/><lb ed="R083" n="0391a05"/>相亦殊。護法師。推他意云。此言。意顯向云非以不
<lb ed="X" n="0832b24"/><lb ed="R083" n="0391a06"/>別之事。而爲境者。是立<anchor xml:id="nkr_note_add_0832b2401" n="0832b2401"/><anchor xml:id="beg0832b2401" n="0832b2401"/>已<anchor xml:id="end0832b2401"/>成。謂前和合章中。不以
<pb ed="X" xml:id="X51.0832.0832c" n="0832c"/>
<lb ed="X" n="0832c01"/><lb ed="R083" n="0391a07"/>不別極微爲境。是以和合爲境。而論主縱許有所
<lb ed="X" n="0832c02"/><lb ed="R083" n="0391a08"/>緣性。故曰。是立<anchor xml:id="nkr_note_add_0832c0201" n="0832c0201"/><anchor xml:id="beg0832c0201" n="0832c0201"/>已<anchor xml:id="end0832c0201"/>成。彼意說言下。護法師。推彼轉
<lb ed="X" n="0832c03"/><lb ed="R083" n="0391a09"/>計。如文。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0832c04"/><lb ed="R083" n="0391a10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX51p0832c0401">極微無殊。我亦共許。是立<anchor xml:id="nkr_note_add_0832c0401" n="0832c0401"/><anchor xml:id="beg0832c0401" n="0832c0401"/>已<anchor xml:id="end0832c0401"/>成。由諸極微量無別故。
<lb ed="X" n="0832c05"/><lb ed="R083" n="0391a11"/>此顯殊事是其別境。答非<anchor xml:id="nkr_note_add_0832c0501" n="0832c0501"/><anchor xml:id="beg0832c0501" n="0832c0501"/>已<anchor xml:id="end0832c0501"/>成或可。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0832c06"/><lb ed="R083" n="0391a12"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX51p0832c0601">牒上無殊之意。明轉計殊事爲境。極微無殊。我亦
<lb ed="X" n="0832c07"/><lb ed="R083" n="0391a13"/>共許者。是論中原許極微爲生因。故云是立<anchor xml:id="nkr_note_add_0832c0701" n="0832c0701"/><anchor xml:id="beg0832c0701" n="0832c0701"/>已<anchor xml:id="end0832c0701"/>成。
<lb ed="X" n="0832c08"/><lb ed="R083" n="0391a14"/>由諸極微量無別故。此顯殊事是其別境者。牒他
<lb ed="X" n="0832c09"/><lb ed="R083" n="0391a15"/>宗自許極微不別。轉計瓨甌別境。答非<anchor xml:id="nkr_note_add_0832c0901" n="0832c0901"/><anchor xml:id="beg0832c0901" n="0832c0901"/>已<anchor xml:id="end0832c0901"/>成或可
<lb ed="X" n="0832c10"/><lb ed="R083" n="0391a16"/>者。是護法師。評彼執意。以前量所立極微。有<anchor xml:id="nkr_note_add_0832c1001" n="0832c1001"/><anchor xml:id="beg0832c1001" n="0832c1001"/>已<anchor xml:id="end0832c1001"/>成。
<lb ed="X" n="0832c11"/><lb ed="R083" n="0391a17"/>非<anchor xml:id="nkr_note_add_0832c1101" n="0832c1101"/><anchor xml:id="beg0832c1101" n="0832c1101"/>已<anchor xml:id="end0832c1101"/>成。二義。許有因性。是<anchor xml:id="nkr_note_add_0832c1102" n="0832c1102"/><anchor xml:id="beg0832c1102" n="0832c1102"/>已<anchor xml:id="end0832c1102"/>成。不許所緣。是非<anchor xml:id="nkr_note_add_0832c1103" n="0832c1103"/><anchor xml:id="beg0832c1103" n="0832c1103"/>已<anchor xml:id="end0832c1103"/>
<lb ed="X" n="0832c12"/><lb ed="R083" n="0391a18"/>成。今顯殊事爲境。以答極微非<anchor xml:id="nkr_note_add_0832c1201" n="0832c1201"/><anchor xml:id="beg0832c1201" n="0832c1201"/>已<anchor xml:id="end0832c1201"/>成之所緣。或可。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0832c13"/><lb ed="R083" n="0391b01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX51p0832c1301">此明諸根之識。於瓨甌等。無有極微。相狀性故。非是
<lb ed="X" n="0832c14"/><lb ed="R083" n="0391b02"/>所緣。猶如餘識。餘識謂意。或餘根識。但緣靑時。無黃
<lb ed="X" n="0832c15"/><lb ed="R083" n="0391b03"/>相故。於諸極微。雖體衆多。無差別故。而諸根識。差別
<lb ed="X" n="0832c16"/><lb ed="R083" n="0391b04"/>相故。斯乃共成非塵狀性。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0832c17"/><lb ed="R083" n="0391b05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX51p0832c1701">結前三節所論。復引喩決之。此明諸根之識。至非
<lb ed="X" n="0832c18"/><lb ed="R083" n="0391b06"/>是所緣者。謂極微之體。旣無別狀。縱有瓨甌等別。
<lb ed="X" n="0832c19"/><lb ed="R083" n="0391b07"/>俱非根識所緣。猶如餘識。餘識謂意。或餘根識。但
<lb ed="X" n="0832c20"/><lb ed="R083" n="0391b08"/>緣靑時。無黃相故。此四句。牒喩中識境各決定義。
<lb ed="X" n="0832c21"/><lb ed="R083" n="0391b09"/>但緣靑時。無黃相者。謂且如眼識。緣靑色時。其靑
<lb ed="X" n="0832c22"/><lb ed="R083" n="0391b10"/>不能爲黃色。此境之決定也。卽靑色爲眼識所取。
<lb ed="X" n="0832c23"/><lb ed="R083" n="0391b11"/>於耳等識必不能緣。此識亦決定矣。於諸極微。雖
<lb ed="X" n="0832c24"/><lb ed="R083" n="0391b12"/>體衆多。無差別故。而諸根識。差別相故者。謂極微
<pb ed="X" xml:id="X51.0832.0833a" n="0833a"/>
<lb ed="X" n="0833a01"/><lb ed="R083" n="0391b13"/>無別。不能供諸識所取。識性各別故耳。斯乃共成
<lb ed="X" n="0833a02"/><lb ed="R083" n="0391b14"/>非塵狀性者。以此節之意。亦共成極微非有差別
<lb ed="X" n="0833a03"/><lb ed="R083" n="0391b15"/>相狀。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0833a04"/><lb ed="R083" n="0391b16"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX51p0833a0401">頌於極微差別之言。同前問答。若其總聚。許覆相<anchor xml:id="nkr_note_add_0833a0401" n="0833a0401"/><anchor xml:id="beg0833a0401" n="0833a0401"/>已<anchor xml:id="end0833a0401"/>
<lb ed="X" n="0833a05"/><lb ed="R083" n="0391b17"/>形非實境。理方可成。如斯勝理。是應成立。若言離極
<lb ed="X" n="0833a06"/><lb ed="R083" n="0391b18"/>微如是等。如離彼者。彼覺便無故。猶如軍等。此言瓨
<lb ed="X" n="0833a07"/><lb ed="R083" n="0392a01"/>等是非實義。由非實事。此顯餘宗。諸非不實皆非捨
<lb ed="X" n="0833a08"/><lb ed="R083" n="0392a02"/>彼相違事也。如於聲等。靑覺非有。此形相別。是覆相
<lb ed="X" n="0833a09"/><lb ed="R083" n="0392a03"/>有。以其瓨等爲境性故。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0833a10"/><lb ed="R083" n="0392a04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX51p0833a1001">牒本論中頌詞解釋。頌云。極微量等故。形別惟在
<lb ed="X" n="0833a11"/><lb ed="R083" n="0392a05"/>假。析彼至極微。彼覺定捨故。同前問答者。前章云。
<lb ed="X" n="0833a12"/><lb ed="R083" n="0392a06"/>復如何知。諸極微處。別狀非有。問也。極微形相。無
<lb ed="X" n="0833a13"/><lb ed="R083" n="0392a07"/>別異故。答也。若其總聚。許覆相<anchor xml:id="nkr_note_add_0833a1301" n="0833a1301"/><anchor xml:id="beg0833a1301" n="0833a1301"/>已<anchor xml:id="end0833a1301"/>。形非實境。理方
<lb ed="X" n="0833a14"/><lb ed="R083" n="0392a08"/>可成。此釋前二句頌。謂若彼知極微量等。相無差
<lb ed="X" n="0833a15"/><lb ed="R083" n="0392a09"/>別。乃總聚之形盖覆。而總聚之形。是假非實。此正
<lb ed="X" n="0833a16"/><lb ed="R083" n="0392a10"/>理也。故云。如斯正理。是應成立。若言離極微如是
<lb ed="X" n="0833a17"/><lb ed="R083" n="0392a11"/>等。如離彼者。彼覺便無故。猶如軍等。此釋後二句
<lb ed="X" n="0833a18"/><lb ed="R083" n="0392a12"/>頌。離卽析也。謂若形別。所生覺相亦差別者。析彼
<lb ed="X" n="0833a19"/><lb ed="R083" n="0392a13"/>影相至極微時。所生覺相決定無有。故自釋云。此
<lb ed="X" n="0833a20"/><lb ed="R083" n="0392a14"/>言瓨等是非實義。由非實事。至皆非捨彼相違事
<lb ed="X" n="0833a21"/><lb ed="R083" n="0392a15"/>者。總結他宗非實事。非不實事。皆有相違之過。非
<lb ed="X" n="0833a22"/><lb ed="R083" n="0392a16"/>實事者。卽瓨等。非不實事。卽極微。謂由瓨等有相
<lb ed="X" n="0833a23"/><lb ed="R083" n="0392a17"/>違過。卽顯極微。亦有相違過。以瓨等不實。不得爲
<lb ed="X" n="0833a24"/><lb ed="R083" n="0392a18"/>所緣緣。則極微雖實。亦不得爲所緣緣耳。如於聲
<pb ed="X" xml:id="X51.0832.0833b" n="0833b"/>
<lb ed="X" n="0833b01"/><lb ed="R083" n="0392b01"/>等靑覺非有者。喩上相違義。聲等。卽色外四塵。靑
<lb ed="X" n="0833b02"/><lb ed="R083" n="0392b02"/>覺。唯約眼識。以聲等四塵。望於眼識。是相違義。喩
<lb ed="X" n="0833b03"/><lb ed="R083" n="0392b03"/>彼所執極微總聚。望於根識。亦是相違。此形相別。
<lb ed="X" n="0833b04"/><lb ed="R083" n="0392b04"/>是覆相有。以其瓨等爲境性故者。釋成相違不生
<lb ed="X" n="0833b05"/><lb ed="R083" n="0392b05"/>識義。謂此瓨甌之形雖別。是覆極微實相而有。實
<lb ed="X" n="0833b06"/><lb ed="R083" n="0392b06"/>相旣覆。何得引生差別之識。識不生者。汝以假有
<lb ed="X" n="0833b07"/><lb ed="R083" n="0392b07"/>瓨等別形爲境性。故不能生。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0833b08"/><lb ed="R083" n="0392b08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX51p0833b0801">雖引衆多異見道理。而竟不能顯其極微實事之體。
<lb ed="X" n="0833b09"/><lb ed="R083" n="0392b09"/>有其差別。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0833b10"/><lb ed="R083" n="0392b10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX51p0833b1001">結破異見。如文可知。</p><p xml:id="pX51p0833b1009" cb:place="inline">△三通釋前義。結破異見非
<lb ed="X" n="0833b11"/><lb ed="R083" n="0392b11"/>理竟。通上一破彼執竟。下二明自宗分二。一釋內
<lb ed="X" n="0833b12"/><lb ed="R083" n="0392b12"/>境。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0833b13"/><lb ed="R083" n="0392b13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX51p0833b1301">論曰。彼所緣緣。豈全不有。非全不有。若爾云何。</p>
<lb ed="X" n="0833b14"/><lb ed="R083" n="0392b14"/><lg type="regular" xml:id="lgX51p0833b1401"><l>內色如外現</l><l>爲識所緣緣</l><l>許彼相在識</l>
<lb ed="X" n="0833b15"/><lb ed="R083" n="0392b15"/><l>及能生識故</l></lg>
<lb ed="X" n="0833b16"/><lb ed="R083" n="0392b16"/><p xml:id="pX51p0833b1601">外境雖無。而有內色似外境現。爲所緣緣。許眼等識。
<lb ed="X" n="0833b17"/><lb ed="R083" n="0392b17"/>帶彼相起及從彼生。具二義故。此內境相。旣不離識。
<lb ed="X" n="0833b18"/><lb ed="R083" n="0392b18"/>如何俱起。能作識緣。</p>
<lb ed="X" n="0833b19"/><lb ed="R083" n="0393a01"/><lg type="regular" xml:id="lgX51p0833b1901"><l>決定相隨故</l><l>俱時亦作緣</l><l>或前爲後緣</l>
<lb ed="X" n="0833b20"/><lb ed="R083" n="0393a02"/><l>引彼功能故</l></lg>
<lb ed="X" n="0833b21"/><lb ed="R083" n="0393a03"/><p xml:id="pX51p0833b2101">境相與識。定相隨故。雖俱時起。亦作識緣。因明者說。
<lb ed="X" n="0833b22"/><lb ed="R083" n="0393a04"/>若此與彼。有無相隨。雖俱時生。而亦得有因果相故。
<lb ed="X" n="0833b23"/><lb ed="R083" n="0393a05"/>或前識相。爲後識緣。引本識中。生似自果功能令起。
<lb ed="X" n="0833b24"/><lb ed="R083" n="0393a06"/>不違理故。若五識生。惟緣內色。如何亦說眼等爲緣。</p>
<pb ed="X" xml:id="X51.0832.0833c" n="0833c"/>
<lb ed="X" n="0833c01"/><lb ed="R083" n="0393a07"/><lg type="regular" xml:id="lgX51p0833c0101"><l>識上色功能</l><l>名五根應理</l><l>功能與境色</l>
<lb ed="X" n="0833c02"/><lb ed="R083" n="0393a08"/><l>無始互爲因</l></lg>
<lb ed="X" n="0833c03"/><lb ed="R083" n="0393a09"/><p xml:id="pX51p0833c0301">以能發識。比知有根。此但功能。非外所造。故本識上
<lb ed="X" n="0833c04"/><lb ed="R083" n="0393a10"/>五色功能。名眼等根。亦不違理。功能發識。理無別故。
<lb ed="X" n="0833c05"/><lb ed="R083" n="0393a11"/>在識在餘。雖不可說。而外諸法。理非有故。定應許此
<lb ed="X" n="0833c06"/><lb ed="R083" n="0393a12"/>在識非餘。此根功能。與前境色。從無始際。展轉爲因。
<lb ed="X" n="0833c07"/><lb ed="R083" n="0393a13"/>謂此功能。至成熟位。生現識上五內境色。此內境色。
<lb ed="X" n="0833c08"/><lb ed="R083" n="0393a14"/>復能引起異熟識上。五根功能。根境二色。與識一異。
<lb ed="X" n="0833c09"/><lb ed="R083" n="0393a15"/>或非一異。隨樂應說。如是諸識。唯內境相。爲所緣緣。
<lb ed="X" n="0833c10"/><lb ed="R083" n="0393a16"/>理善成立。</p>
<lb ed="X" n="0833c11"/><lb ed="R083" n="0393a17"/><p xml:id="pX51p0833c1101">釋曰。據內境體。謂立自宗所緣之事。若也總撥無所
<lb ed="X" n="0833c12"/><lb ed="R083" n="0393a18"/>緣境。便有違世自許宗過。四種緣性。於經說故。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0833c13"/><lb ed="R083" n="0393b01"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX51p0833c1301">據內境體。卽陳那菩薩所立相分色。謂立自宗所
<lb ed="X" n="0833c14"/><lb ed="R083" n="0393b02"/>緣之事者。乃護法菩薩之釋詞。若也總撥無所緣
<lb ed="X" n="0833c15"/><lb ed="R083" n="0393b03"/>境。便有違世自許宗過者。謂唯言唯識。是總撥無
<lb ed="X" n="0833c16"/><lb ed="R083" n="0393b04"/>所緣。所以自宗立萬法唯識者。不無萬法。彰萬法
<lb ed="X" n="0833c17"/><lb ed="R083" n="0393b05"/>唯心所現耳。世人共知五識緣五塵境。自宗亦許
<lb ed="X" n="0833c18"/><lb ed="R083" n="0393b06"/>有四緣生八識之說。若總撥無所緣境。是二過之
<lb ed="X" n="0833c19"/><lb ed="R083" n="0393b07"/>所不免。故云四種緣性。於經說故。四種。謂親因緣。
<lb ed="X" n="0833c20"/><lb ed="R083" n="0393b08"/>所緣緣。增上緣。等無間緣。緣義。詳於唯識論中。茲
<lb ed="X" n="0833c21"/><lb ed="R083" n="0393b09"/>不繁引。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0833c22"/><lb ed="R083" n="0393b10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX51p0833c2201">此中內聲。爲顯不離於識。而有所緣。言境體者。是所
<lb ed="X" n="0833c23"/><lb ed="R083" n="0393b11"/>取分。是識變爲境相之義。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0833c24"/><lb ed="R083" n="0393b12"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX51p0833c2401">此釋內境二字。以彼執外。故有內名。而言內者。顯
<pb ed="X" xml:id="X51.0832.0834a" n="0834a"/>
<lb ed="X" n="0834a01"/><lb ed="R083" n="0393b13"/>不離識。有所緣義。內境之體。卽相分色。以從本識
<lb ed="X" n="0834a02"/><lb ed="R083" n="0393b14"/>變爲境相。所取義成。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0834a03"/><lb ed="R083" n="0393b15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX51p0834a0301">然在識外。別分而住。將以爲境。違世之過。如前尙在。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0834a04"/><lb ed="R083" n="0393b16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX51p0834a0401">此明內境。亦與世相違。然在識他下。謂外宗計極
<lb ed="X" n="0834a05"/><lb ed="R083" n="0393b17"/>微和合。是心外之法。故云然在識外。別分而住。將
<lb ed="X" n="0834a06"/><lb ed="R083" n="0393b18"/>以爲境下。謂今將內色爲境。而世人不許有內境。
<lb ed="X" n="0834a07"/><lb ed="R083" n="0394a01"/>卽與世相違。如前不立所緣。便有違世之過。故云
<lb ed="X" n="0834a08"/><lb ed="R083" n="0394a02"/>尙在。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0834a09"/><lb ed="R083" n="0394a03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX51p0834a0901">由諸世俗。共許於境。在外而住。應云如外。此不離識。
<lb ed="X" n="0834a10"/><lb ed="R083" n="0394a04"/>其所取分。如外而現。云我見境。生其慢想。實此爲因。
<lb ed="X" n="0834a11"/><lb ed="R083" n="0394a05"/>如於眼識。現其髮等。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0834a12"/><lb ed="R083" n="0394a06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX51p0834a1201">此釋如外現義。由諸世俗。至此不離識者。謂世人
<lb ed="X" n="0834a13"/><lb ed="R083" n="0394a07"/>共許境在外住。論主云內境。如外境顯現。其內境
<lb ed="X" n="0834a14"/><lb ed="R083" n="0394a08"/>實不離識。故云如外者。爲遮違世之過。實不卽外。
<lb ed="X" n="0834a15"/><lb ed="R083" n="0394a09"/>其所取分。謂由相分色上。有所緣功能。故名所取。
<lb ed="X" n="0834a16"/><lb ed="R083" n="0394a10"/>如外而現者。彼執心外實有色境。故言內色。如外
<lb ed="X" n="0834a17"/><lb ed="R083" n="0394a11"/>色現。云我見境。生其慢想者。釋如外現義。謂前五
<lb ed="X" n="0834a18"/><lb ed="R083" n="0394a12"/>識。帶淨色根。依浮塵根。對五塵時。必有第六意識
<lb ed="X" n="0834a19"/><lb ed="R083" n="0394a13"/>同起緣境。安立名言。云我見境。或生慢想。此皆意
<lb ed="X" n="0834a20"/><lb ed="R083" n="0394a14"/>識計度分別。非五識義。實此爲因者。謂雖內色作
<lb ed="X" n="0834a21"/><lb ed="R083" n="0394a15"/>所緣境。而亦實是生識之因。如於眼識現其髮等
<lb ed="X" n="0834a22"/><lb ed="R083" n="0394a16"/>者。以喩內色如外現義。謂目勞者。則見毛輪現於
<lb ed="X" n="0834a23"/><lb ed="R083" n="0394a17"/>燈上。雖似外現於燈。而實目勞而有。以喩色雖似
<lb ed="X" n="0834a24"/><lb ed="R083" n="0394a18"/>外。實不離於能變之心。</p></cb:div>
<pb ed="X" xml:id="X51.0832.0834b" n="0834b"/>
<lb ed="X" n="0834b01"/><lb ed="R083" n="0394b01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX51p0834b0101">外境雖無。謂實無其在外之境。非了性故。以理究尋。
<lb ed="X" n="0834b02"/><lb ed="R083" n="0394b02"/>不可了其自體定在於外。縱令許彼實有外相。然非
<lb ed="X" n="0834b03"/><lb ed="R083" n="0394b03"/>識緣。非彼相性。故非極微相現。如似外相顯現之時。
<lb ed="X" n="0834b04"/><lb ed="R083" n="0394b04"/>此卽是其所緣緣也。彼相相應故。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0834b05"/><lb ed="R083" n="0394b05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX51p0834b0501">本論中云。外境雖無。而有內色。似外境現。爲所緣
<lb ed="X" n="0834b06"/><lb ed="R083" n="0394b06"/>緣。今護法師牒此三句意釋之。外境雖無。此是牒
<lb ed="X" n="0834b07"/><lb ed="R083" n="0394b07"/>論文一句。釋云。謂實無其在外之境。非了性故。了
<lb ed="X" n="0834b08"/><lb ed="R083" n="0394b08"/>性者。是明了其境。爲了性。謂若實無外境。以何爲
<lb ed="X" n="0834b09"/><lb ed="R083" n="0394b09"/>所緣。而名了其境。以理究尋。不可了其自體定在
<lb ed="X" n="0834b10"/><lb ed="R083" n="0394b10"/>於外者。謂以唯識之理推究。則不可以外色爲境。
<lb ed="X" n="0834b11"/><lb ed="R083" n="0394b11"/>是許內色作所緣緣。縱令許彼實有外相。然非識
<lb ed="X" n="0834b12"/><lb ed="R083" n="0394b12"/>緣。非彼相性。故非極微相現者。牒彼餘乘前計極
<lb ed="X" n="0834b13"/><lb ed="R083" n="0394b13"/>微。原是妄心分別。實無相狀當情。所以破云。縱令
<lb ed="X" n="0834b14"/><lb ed="R083" n="0394b14"/>汝許極微。實有外相顯現。然非五識所緣。以彼極
<lb ed="X" n="0834b15"/><lb ed="R083" n="0394b15"/>微。非是引生五識相性。故非極微相現。得作前五
<lb ed="X" n="0834b16"/><lb ed="R083" n="0394b16"/>識境。<anchor xml:id="nkr_note_add_0834b1601" n="0834b1601"/><anchor xml:id="beg0834b1601" n="0834b1601"/>已<anchor xml:id="end0834b1601"/>上釋外境雖無。此下結顯相分色。如似外
<lb ed="X" n="0834b17"/><lb ed="R083" n="0394b17"/>相顯現之時。此卽是共所緣緣也。彼相相應故。此
<lb ed="X" n="0834b18"/><lb ed="R083" n="0394b18"/>中結詞。卽本論云。而有內色。似外境現。爲所緣緣
<lb ed="X" n="0834b19"/><lb ed="R083" n="0395a01"/>之義。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0834b20"/><lb ed="R083" n="0395a02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX51p0834b2001">由若與相理相應故者。此卽是此。如因性等。由與自
<lb ed="X" n="0834b21"/><lb ed="R083" n="0395a03"/>相理相應故。復顯所緣差別體相。如云識有彼相故
<lb ed="X" n="0834b22"/><lb ed="R083" n="0395a04"/>等。明不假藉外事爲境。如情所計。境相隨生。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0834b23"/><lb ed="R083" n="0395a05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX51p0834b2301">牒釋上章彼相相應故一句。以明所緣緣義。由若
<lb ed="X" n="0834b24"/><lb ed="R083" n="0395a06"/>與相理相應故者。是牒上句。此卽是此者。謂相分
<pb ed="X" xml:id="X51.0832.0834c" n="0834c"/>
<lb ed="X" n="0834c01"/><lb ed="R083" n="0395a07"/>色有二功能。此是能生。此是所緣。故曰此卽是此。
<lb ed="X" n="0834c02"/><lb ed="R083" n="0395a08"/>如因性下。釋上此卽是此之意。如因性等。等於所
<lb ed="X" n="0834c03"/><lb ed="R083" n="0395a09"/>緣。此句總標。由與自相理相應故。謂由所生識。與
<lb ed="X" n="0834c04"/><lb ed="R083" n="0395a10"/>相分理。相似生故。方是生因。復顯所緣。差別體相
<lb ed="X" n="0834c05"/><lb ed="R083" n="0395a11"/>者。謂五識生。卽將相分爲五塵境。故云復顯差別
<lb ed="X" n="0834c06"/><lb ed="R083" n="0395a12"/>體相。如云識有彼相故等。是引若識有彼相。彼是
<lb ed="X" n="0834c07"/><lb ed="R083" n="0395a13"/>此之境之義。而證之。明不假藉外事爲境者。結成
<lb ed="X" n="0834c08"/><lb ed="R083" n="0395a14"/>內色。不依外事。如情所計。境相隨生。此以喩明。謂
<lb ed="X" n="0834c09"/><lb ed="R083" n="0395a15"/>情識計度。則有獨影境相。隨識轉生。喩相分色。與
<lb ed="X" n="0834c10"/><lb ed="R083" n="0395a16"/>識同起。故不假藉外色爲境。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0834c11"/><lb ed="R083" n="0395a17"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX51p0834c1101">又情所計。若離於識。非外有故。此之境相。元不離識。
<lb ed="X" n="0834c12"/><lb ed="R083" n="0395a18"/>由此名爲內境相也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0834c13"/><lb ed="R083" n="0395b01"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX51p0834c1301">釋喩以明內境相分。又情所計。若離於識。非外有
<lb ed="X" n="0834c14"/><lb ed="R083" n="0395b02"/>故者。謂喩中若離能計之識。則隨生之境。非外有
<lb ed="X" n="0834c15"/><lb ed="R083" n="0395b03"/>故。亦是境不離識。此之境相。元不離識。由此名爲
<lb ed="X" n="0834c16"/><lb ed="R083" n="0395b04"/>內境相者。謂法中相分境。與識元不相離。故此名
<lb ed="X" n="0834c17"/><lb ed="R083" n="0395b05"/>焉。</p><p xml:id="pX51p0834c1702" cb:place="inline">△一釋內境竟。下二辨差別。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0834c18"/><lb ed="R083" n="0395b06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX51p0834c1801">此中內聲言不離識。本無其外。望誰爲內。及從此生。
<lb ed="X" n="0834c19"/><lb ed="R083" n="0395b07"/>有此方生。或可從此。由第六五。識有別故。由非離境
<lb ed="X" n="0834c20"/><lb ed="R083" n="0395b08"/>得有其識。是故有此。方乃識生。不言第五。二法合故。
<lb ed="X" n="0834c21"/><lb ed="R083" n="0395b09"/>明其所緣道理合故。顯能立也。此卽但以共相之境。
<lb ed="X" n="0834c22"/><lb ed="R083" n="0395b10"/>爲其能立。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0834c23"/><lb ed="R083" n="0395b11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX51p0834c2301">釋成內聲。復顯法喩有差別義。此中內聲。至及從
<lb ed="X" n="0834c24"/><lb ed="R083" n="0395b12"/>此生者。謂他宗所執心外有法。是故論主顯不離
<pb ed="X" xml:id="X51.0832.0835a" n="0835a"/>
<lb ed="X" n="0835a01"/><lb ed="R083" n="0395b13"/>識。說有內名。外法若無。內亦不立。故云本無其外。
<lb ed="X" n="0835a02"/><lb ed="R083" n="0395b14"/>望誰爲內。及從此內而生識耶。有此方生下。正明
<lb ed="X" n="0835a03"/><lb ed="R083" n="0395b15"/>差別。本論云。帶彼相起。及從彼生。是明所緣緣也。
<lb ed="X" n="0835a04"/><lb ed="R083" n="0395b16"/>帶彼相起。明有所緣。及從彼生。明生識緣。今以此
<lb ed="X" n="0835a05"/><lb ed="R083" n="0395b17"/>字換彼彼字。故云有此方生。謂此相分。定先有故。
<lb ed="X" n="0835a06"/><lb ed="R083" n="0395b18"/>方乃識生。見分雖亦定有。但識生時。相分別故。或
<lb ed="X" n="0835a07"/><lb ed="R083" n="0396a01"/>可從此者。謂前喩中情計境生。是從此相。染識而
<lb ed="X" n="0835a08"/><lb ed="R083" n="0396a02"/>生。故云從此。言或可者。以從字義。有相從。從生之
<lb ed="X" n="0835a09"/><lb ed="R083" n="0396a03"/>別。若是相分與識同起。是相從義。若獨影境。唯依
<lb ed="X" n="0835a10"/><lb ed="R083" n="0396a04"/>相分染識變現。卽從相分而得生起。是從生義。由
<lb ed="X" n="0835a11"/><lb ed="R083" n="0396a05"/>第六五義有別故者。謂前五相分。實有種生。名實
<lb ed="X" n="0835a12"/><lb ed="R083" n="0396a06"/>性境。第六相分。染外相生。名獨影境。故有差別。先
<lb ed="X" n="0835a13"/><lb ed="R083" n="0396a07"/>釋前五正意云。由非離境。得有其識者。謂不離相
<lb ed="X" n="0835a14"/><lb ed="R083" n="0396a08"/>分境。而得識所緣。是故有此。方乃識生者。謂有此
<lb ed="X" n="0835a15"/><lb ed="R083" n="0396a09"/>相分境。方乃引生識。不言第五者。卽前第五聲意。
<lb ed="X" n="0835a16"/><lb ed="R083" n="0396a10"/>謂不以異品。作言陳意許。二法合故者。謂一相分
<lb ed="X" n="0835a17"/><lb ed="R083" n="0396a11"/>上。<anchor xml:id="nkr_note_add_0835a1701" n="0835a1701"/><anchor xml:id="beg0835a1701" n="0835a1701"/>已<anchor xml:id="end0835a1701"/>有能生所緣二義。故不待立比量而自知矣。
<lb ed="X" n="0835a18"/><lb ed="R083" n="0396a12"/>明其所緣道理合故。顯能立者。釋上二法合故之
<lb ed="X" n="0835a19"/><lb ed="R083" n="0396a13"/>意。此卽但以共相之境。爲其能立者。謂許能生所
<lb ed="X" n="0835a20"/><lb ed="R083" n="0396a14"/>緣共相。必是內境。方可成立。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0835a21"/><lb ed="R083" n="0396a15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX51p0835a2101">若差別者。其仳若南。不緣外事。於其夢位。以爲顯示。
<lb ed="X" n="0835a22"/><lb ed="R083" n="0396a16"/>如說二種。爲一能立。識有彼相。復是識生。緣此二用。
<lb ed="X" n="0835a23"/><lb ed="R083" n="0396a17"/>方成一量。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0835a24"/><lb ed="R083" n="0396a18"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX51p0835a2401">釋前差別意。若差別者。牒前差別名。梵語仳若南
<pb ed="X" xml:id="X51.0832.0835b" n="0835b"/>
<lb ed="X" n="0835b01"/><lb ed="R083" n="0396b01"/>此云識蘊。卽意識。不緣外事。於其夢位以爲顯示
<lb ed="X" n="0835b02"/><lb ed="R083" n="0396b02"/>者。謂夢中緣境。不是外事。亦可顯示爲內境相。如
<lb ed="X" n="0835b03"/><lb ed="R083" n="0396b03"/>說二種爲一能立者。謂如說言。若識有彼相及彼
<lb ed="X" n="0835b04"/><lb ed="R083" n="0396b04"/>是此之境。彼說一相分上。有二功能。名爲二種。識
<lb ed="X" n="0835b05"/><lb ed="R083" n="0396b05"/>有彼相。復是識生者。謂夢中識有夢境相。其夢境
<lb ed="X" n="0835b06"/><lb ed="R083" n="0396b06"/>相。復是識生。緣此二用。方成一量者。緣。由也。謂由
<lb ed="X" n="0835b07"/><lb ed="R083" n="0396b07"/>有此二種用故。方成內境一比量義。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0835b08"/><lb ed="R083" n="0396b08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX51p0835b0801">且復縱許有其內相。但觀外境妄有相故。言無他相。
<lb ed="X" n="0835b09"/><lb ed="R083" n="0396b09"/>如情計境生。其領受境之相狀。列在於內。將爲應理。
<lb ed="X" n="0835b10"/><lb ed="R083" n="0396b10"/>如何是彼一分。得作同生之緣。其所取分。離識無故。
<lb ed="X" n="0835b11"/><lb ed="R083" n="0396b11"/>斯之一分。復還生識。便成自體相違之過。復還是彼
<lb ed="X" n="0835b12"/><lb ed="R083" n="0396b12"/>一分性故。如能取分。斯乃便成匪能生性。但由外相
<lb ed="X" n="0835b13"/><lb ed="R083" n="0396b13"/>染識而生。此卽相分與識同起。非二同時。有因果性。
<lb ed="X" n="0835b14"/><lb ed="R083" n="0396b14"/>如牛兩角。又匪於其不異之事。同在一時。以同伴聲
<lb ed="X" n="0835b15"/><lb ed="R083" n="0396b15"/>而合說之。亦非於識。別說有境。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0835b16"/><lb ed="R083" n="0396b16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX51p0835b1601">此破差別所有之內相。不同相分內相義。且復縱
<lb ed="X" n="0835b17"/><lb ed="R083" n="0396b17"/>許有其內相者。謂且許有夢中境相。但觀外境妄
<lb ed="X" n="0835b18"/><lb ed="R083" n="0396b18"/>有相故。言無他相者。謂曾觀外境。於夢心變現。故
<lb ed="X" n="0835b19"/><lb ed="R083" n="0397a01"/>言無他。如情計境生者。復以喩明。其領受境之相
<lb ed="X" n="0835b20"/><lb ed="R083" n="0397a02"/>狀。列在於內。將爲應理者。謂外境染識所生。將爲
<lb ed="X" n="0835b21"/><lb ed="R083" n="0397a03"/>實有相分之理。如何是彼一分。得作同生之緣者。
<lb ed="X" n="0835b22"/><lb ed="R083" n="0397a04"/>謂若將夢境。許有能生所緣二用。唯得一分所緣
<lb ed="X" n="0835b23"/><lb ed="R083" n="0397a05"/>境。如何又爲生識緣。其所取分。離識無故者。此破
<lb ed="X" n="0835b24"/><lb ed="R083" n="0397a06"/>無所緣義。謂夢位境。唯是夢中意識所變。若離意
<pb ed="X" xml:id="X51.0832.0835c" n="0835c"/>
<lb ed="X" n="0835c01"/><lb ed="R083" n="0397a07"/>識。則所取境相自無矣。斯之一分復還生識。便成
<lb ed="X" n="0835c02"/><lb ed="R083" n="0397a08"/>自體相違之過者。謂夢中境相。元是識所變起。何
<lb ed="X" n="0835c03"/><lb ed="R083" n="0397a09"/>得反生能變之識耶。若不能生識。還是一分所緣
<lb ed="X" n="0835c04"/><lb ed="R083" n="0397a10"/>境。故云。復還是彼一分性故。如能取分。所乃便成
<lb ed="X" n="0835c05"/><lb ed="R083" n="0397a11"/>匪能生性者。此破識不能生義。謂以夢中境相爲
<lb ed="X" n="0835c06"/><lb ed="R083" n="0397a12"/>所緣緣者。境從識生。安得以境先有。反生能取之
<lb ed="X" n="0835c07"/><lb ed="R083" n="0397a13"/>識耶。但由外相染識而生者。此言夢境不實如此。
<lb ed="X" n="0835c08"/><lb ed="R083" n="0397a14"/>此卽相分與識同起者。結前差別意。前謂及從此
<lb ed="X" n="0835c09"/><lb ed="R083" n="0397a15"/>生。是本論中帶彼相起。此夢境相。正喩相分與識
<lb ed="X" n="0835c10"/><lb ed="R083" n="0397a16"/>同起。但以夢境。不能引生於識爲過。故下連起三
<lb ed="X" n="0835c11"/><lb ed="R083" n="0397a17"/>難。一難云。非二同時有因果性。如牛兩角。謂此夢
<lb ed="X" n="0835c12"/><lb ed="R083" n="0397a18"/>境。非如見相二事同時。有引生識爲因。所生之識
<lb ed="X" n="0835c13"/><lb ed="R083" n="0397b01"/>爲果。如牛兩角。各皆實有。二難云。又匪於其不異
<lb ed="X" n="0835c14"/><lb ed="R083" n="0397b02"/>之事。同在一時。以同伴聲。而合說之。謂夢境相又
<lb ed="X" n="0835c15"/><lb ed="R083" n="0397b03"/>不似其相分。與識原是不異之事。同在一時。以同
<lb ed="X" n="0835c16"/><lb ed="R083" n="0397b04"/>伴不離之聲。而合說之。三難云。亦非於識。別說有
<lb ed="X" n="0835c17"/><lb ed="R083" n="0397b05"/>境。謂夢境相。依識妄見。亦非內色。與能緣識。各別
<lb ed="X" n="0835c18"/><lb ed="R083" n="0397b06"/>實有。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0835c19"/><lb ed="R083" n="0397b07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX51p0835c1901">斯乃如何名同伴性<note place="inline">問上見相同時之意</note>。理實如是。然由相狀
<lb ed="X" n="0835c20"/><lb ed="R083" n="0397b08"/>差別力故。猜卜爲異而表宣之。由有見分相分之殊。
<lb ed="X" n="0835c21"/><lb ed="R083" n="0397b09"/>遂將此識而有差別。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0835c22"/><lb ed="R083" n="0397b10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX51p0835c2201">答上問意。以明唯識之理本同。然由業力而顯差
<lb ed="X" n="0835c23"/><lb ed="R083" n="0397b11"/>別。理實如是者。答同伴之問。問意。謂大乘旣立唯
<lb ed="X" n="0835c24"/><lb ed="R083" n="0397b12"/>識爲宗。何言同伴。若言同者。是有其二法矣。故此
<pb ed="X" xml:id="X51.0832.0836a" n="0836a"/>
<lb ed="X" n="0836a01"/><lb ed="R083" n="0397b13"/>答云。理本無二。實唯識爾。然由相狀差別力故者。
<lb ed="X" n="0836a02"/><lb ed="R083" n="0397b14"/>謂藏識體上現起同伴二分。故云差別。猜卜爲異
<lb ed="X" n="0836a03"/><lb ed="R083" n="0397b15"/>而表宣之者。謂識生二法。元未有名。惟聖者推詳
<lb ed="X" n="0836a04"/><lb ed="R083" n="0397b16"/>卜度。爲見相異。而表宣之。由有見分相分之殊。遂
<lb ed="X" n="0836a05"/><lb ed="R083" n="0397b17"/>將此識而有差別者。謂藏識之體。元一眞如。由現
<lb ed="X" n="0836a06"/><lb ed="R083" n="0397b18"/>見相之殊。卽顯藏識出生差別。雖有二分差別。元
<lb ed="X" n="0836a07"/><lb ed="R083" n="0398a01"/>從一識體生。識體離染。卽是眞如。故曰。三界唯心。
<lb ed="X" n="0836a08"/><lb ed="R083" n="0398a02"/>萬法唯識。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0836a09"/><lb ed="R083" n="0398a03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX51p0836a0901">若如是者。緣性亦應但是所執。非分別事。有自性體。
<lb ed="X" n="0836a10"/><lb ed="R083" n="0398a04"/>斯乃應成非眞緣性。此罔相違。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0836a11"/><lb ed="R083" n="0398a05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX51p0836a1101">此外難也。謂若實是唯識理。但由猜卜立見相名
<lb ed="X" n="0836a12"/><lb ed="R083" n="0398a06"/>者。卽汝大乘所立相分。但是分別妄執。豈分別妄
<lb ed="X" n="0836a13"/><lb ed="R083" n="0398a07"/>執之事。得有自性體耶。旣無自性。則汝相分非眞
<lb ed="X" n="0836a14"/><lb ed="R083" n="0398a08"/>緣性。自旣非眞。前破極微總聚爲相違者。是所罔
<lb ed="X" n="0836a15"/><lb ed="R083" n="0398a09"/>矣。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0836a16"/><lb ed="R083" n="0398a10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX51p0836a1601">由其緣義。於餘所執差別之境。亦共許之。如等無間
<lb ed="X" n="0836a17"/><lb ed="R083" n="0398a11"/>滅。同分之識爲斷割時。此識亦以四種多緣而爲緣
<lb ed="X" n="0836a18"/><lb ed="R083" n="0398a12"/>也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0836a19"/><lb ed="R083" n="0398a13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX51p0836a1901">此答必有眞緣性義。由其緣義。於餘所執差別之
<lb ed="X" n="0836a20"/><lb ed="R083" n="0398a14"/>境亦共許之者。謂由內有生識緣義。故於外執極
<lb ed="X" n="0836a21"/><lb ed="R083" n="0398a15"/>微之境。亦共許之。極微不能生識。而況且共許。豈
<lb ed="X" n="0836a22"/><lb ed="R083" n="0398a16"/>內相分眞能生識。而自無緣義乎。如等無間滅。同
<lb ed="X" n="0836a23"/><lb ed="R083" n="0398a17"/>分之識爲斷割時者。謂等無間緣。不引生意識與
<lb ed="X" n="0836a24"/><lb ed="R083" n="0398a18"/>五識同時。斷割者。是分離不共之意。謂此五識。縱
<pb ed="X" xml:id="X51.0832.0836b" n="0836b"/>
<lb ed="X" n="0836b01"/><lb ed="R083" n="0398b01"/>無意識同時。自亦有四種多緣。安得獨無所緣緣
<lb ed="X" n="0836b02"/><lb ed="R083" n="0398b02"/>也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0836b03"/><lb ed="R083" n="0398b03"/>
<lb ed="X" n="0836b04"/><lb ed="R083" n="0398b04"/><cb:juan fun="close" n="1"><cb:jhead>觀所緣緣論釋記<note place="inline">終</note></cb:jhead></cb:juan></cb:div>
<lb ed="X" n="0836b05"/>
<lb ed="X" n="0836b06"/>
<lb ed="X" n="0836b07"/>
<lb ed="X" n="0836b08"/>
<lb ed="X" n="0836b09"/><cb:div type="xu"><cb:mulu type="序" level="1">No. 832-D 觀所緣緣論釋記問答釋疑</cb:mulu><head>No. 832-D
<lb ed="X" n="0836b10"/><lb ed="R083" n="0398b06"/> 觀所緣緣論釋記問答釋疑</head>
<lb ed="X" n="0836b11"/>
<lb ed="X" n="0836b12"/><lb ed="R083" n="0398b07"/><p xml:id="pX51p0836b1201">問。何緣造此所緣緣論。答。爲明內外色故。何名外色。
<lb ed="X" n="0836b13"/><lb ed="R083" n="0398b08"/>曰。他宗以極微和合爲五識境。及世人見根身器界。
<lb ed="X" n="0836b14"/><lb ed="R083" n="0398b09"/>皆執境在心外。故名外色。何以得知。曰。釋論云。由諸
<lb ed="X" n="0836b15"/><lb ed="R083" n="0398b10"/>世俗。共許於境。在外而住。所以得知。問。極微和合。從
<lb ed="X" n="0836b16"/><lb ed="R083" n="0398b11"/>心變現。皆不離心。何名心外。答。彼執境在心外。各別
<lb ed="X" n="0836b17"/><lb ed="R083" n="0398b12"/>實有。故名心外。本論云。諸有欲令眼等五識。以外色
<lb ed="X" n="0836b18"/><lb ed="R083" n="0398b13"/>作所緣緣者。或執極微。許有實體。能生識故。或執和
<lb ed="X" n="0836b19"/><lb ed="R083" n="0398b14"/>合。以識生時。帶彼相故。是執外義。問。何名內色。曰。卽
<lb ed="X" n="0836b20"/><lb ed="R083" n="0398b15"/>前五識。緣現量境。及第六識。不作解時。名爲內色。問。
<lb ed="X" n="0836b21"/><lb ed="R083" n="0398b16"/>彼之外色。以極微和合。及根身器界爲體。汝立內色。
<lb ed="X" n="0836b22"/><lb ed="R083" n="0398b17"/>以何爲體。答。卽彼世人所見根身器界爲體。世人見
<lb ed="X" n="0836b23"/><lb ed="R083" n="0398b18"/>山。卽起堅持想相。安立山名。見水。卽起流動想相。安
<lb ed="X" n="0836b24"/><lb ed="R083" n="0399a01"/>立水名。此皆意識妄計器界爲心外有。根身亦然。若
<pb ed="X" xml:id="X51.0832.0836c" n="0836c"/>
<lb ed="X" n="0836c01"/><lb ed="R083" n="0399a02"/>前五識。緣山河等。決定不起山河等想。雖有物對。不
<lb ed="X" n="0836c02"/><lb ed="R083" n="0399a03"/>起對想。明證衆境。不起證想。取境淸明。無淸明想。諸
<lb ed="X" n="0836c03"/><lb ed="R083" n="0399a04"/>想不起。心境不分。故名內色。釋論云。此中內聲。爲顯
<lb ed="X" n="0836c04"/><lb ed="R083" n="0399a05"/>不離於識。而有所緣。又云。此中內聲。言不離識。本無
<lb ed="X" n="0836c05"/><lb ed="R083" n="0399a06"/>其外。望誰爲內。故知色無內外。由能緣識。有差別故。
<lb ed="X" n="0836c06"/><lb ed="R083" n="0399a07"/>立內外名。謂前五識。緣山河等。現量證時。不執爲外。
<lb ed="X" n="0836c07"/><lb ed="R083" n="0399a08"/>卽山河等。名爲內色。若第六識。緣山河時。從彼變起
<lb ed="X" n="0836c08"/><lb ed="R083" n="0399a09"/>山河等相。執爲外有。卽山河等名爲外色。問。何名觀
<lb ed="X" n="0836c09"/><lb ed="R083" n="0399a10"/>所緣緣。曰。觀是見分。卽能緣之心。所義是相分。卽所
<lb ed="X" n="0836c10"/><lb ed="R083" n="0399a11"/>緣之境。緣是相分中發識功能。名勝義根。本論云。識
<lb ed="X" n="0836c11"/><lb ed="R083" n="0399a12"/>上色功能。名五根應理。功能與境色。無始互爲因。應
<lb ed="X" n="0836c12"/><lb ed="R083" n="0399a13"/>知五勝義根。徧一切法。不同浮塵。局一形體。旣名勝
<lb ed="X" n="0836c13"/><lb ed="R083" n="0399a14"/>義。體卽眞如。故說眞如。徧一切法。此卽大乘萬法唯
<lb ed="X" n="0836c14"/><lb ed="R083" n="0399a15"/>識。問。旣名萬法。何曰唯識。答。謂緣境時。無分別想。心
<lb ed="X" n="0836c15"/><lb ed="R083" n="0399a16"/>境一如。卽一切法。本自寂滅。豈非當體唯心乎。問。觀
<lb ed="X" n="0836c16"/><lb ed="R083" n="0399a17"/>所緣緣論。近講解者。都無比量之說。今釋論中。多言
<lb ed="X" n="0836c17"/><lb ed="R083" n="0399a18"/>比量。何也。曰。西域釋義。原有二種。若解經論。用六離
<lb ed="X" n="0836c18"/><lb ed="R083" n="0399b01"/>合釋。若破外執。用三支比量。今造本論。爲破外執。故
<lb ed="X" n="0836c19"/><lb ed="R083" n="0399b02"/>本論中。立二比量。護法釋之。初量云。極微<note place="inline">前陳有法</note>於五
<lb ed="X" n="0836c20"/><lb ed="R083" n="0399b03"/>識。設緣非所緣<note place="inline">宗也</note>。彼相識無故<note place="inline">因也</note>。猶如眼根等<note place="inline">喩也</note>。次
<lb ed="X" n="0836c21"/><lb ed="R083" n="0399b04"/>量云。和合<note place="inline">前陳有法</note>於五識。設所緣非緣<note place="inline">宗也</note>。彼體實無故
<lb ed="X" n="0836c22"/><lb ed="R083" n="0399b05"/><note place="inline">因也</note>。猶如第二月<note place="inline">喩也</note>。問。本論云。若此與彼。有無相隨。彼
<lb ed="X" n="0836c23"/><lb ed="R083" n="0399b06"/>說何義。曰。此卽五識。彼卽五根。有是現行。無是種子。
<lb ed="X" n="0836c24"/><lb ed="R083" n="0399b07"/>謂識與根。俱有種現。而不相離。是唯識義。</p></cb:div>
</body>
<back>
<cb:div type="apparatus">
<head>校注</head>
<p>
<app from="#beg0818c0301" to="#end0818c0301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0820a1801" to="#end0820a1801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0820a1901" to="#end0820a1901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0820a2001" to="#end0820a2001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0820a2101" to="#end0820a2101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0820b0201" to="#end0820b0201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0820b0202" to="#end0820b0202"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0820b0301" to="#end0820b0301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0820b0401" to="#end0820b0401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0820b0701" to="#end0820b0701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0820b1601" to="#end0820b1601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0821a0601" to="#end0821a0601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0821a2201" to="#end0821a2201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0821b1201" to="#end0821b1201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">但</lem><rdg wit="#wit.orig">伹</rdg></app>
<app from="#beg0821b1401" to="#end0821b1401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">但</lem><rdg wit="#wit.orig">伹</rdg></app>
<app from="#beg0821c1701" to="#end0821c1701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0822c0801" to="#end0822c0801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0822c1601" to="#end0822c1601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0823b1301" to="#end0823b1301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0824a0701" to="#end0824a0701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">但</lem><rdg wit="#wit.orig">伹</rdg></app>
<app from="#beg0824a2201" to="#end0824a2201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0824b0201" to="#end0824b0201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0824c1301" to="#end0824c1301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0824c1901" to="#end0824c1901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">但</lem><rdg wit="#wit.orig">伹</rdg></app>
<app from="#beg0824c1902" to="#end0824c1902"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0824c2401" to="#end0824c2401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0825a0201" to="#end0825a0201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0825b1001" to="#end0825b1001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0825b1002" to="#end0825b1002"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0825b1301" to="#end0825b1301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0825b1401" to="#end0825b1401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0825b1501" to="#end0825b1501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0825b2001" to="#end0825b2001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0825c0201" to="#end0825c0201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0826b1601" to="#end0826b1601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0826b1901" to="#end0826b1901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0827a0601" to="#end0827a0601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0827a1801" to="#end0827a1801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0827b1501" to="#end0827b1501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0827c2201" to="#end0827c2201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0828a2201" to="#end0828a2201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0828b0301" to="#end0828b0301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0829a0901" to="#end0829a0901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0830a0401" to="#end0830a0401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0830a1001" to="#end0830a1001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0830b2401" to="#end0830b2401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">但</lem><rdg wit="#wit.orig">伹</rdg></app>
<app from="#beg0830b2402" to="#end0830b2402"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0831a0701" to="#end0831a0701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0831a0801" to="#end0831a0801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0831c0801" to="#end0831c0801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0831c2001" to="#end0831c2001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0832a0601" to="#end0832a0601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0832a0701" to="#end0832a0701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0832b1901" to="#end0832b1901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0832b2401" to="#end0832b2401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0832c0201" to="#end0832c0201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0832c0401" to="#end0832c0401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0832c0501" to="#end0832c0501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0832c0701" to="#end0832c0701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0832c0901" to="#end0832c0901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0832c1001" to="#end0832c1001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0832c1101" to="#end0832c1101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0832c1102" to="#end0832c1102"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0832c1103" to="#end0832c1103"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0832c1201" to="#end0832c1201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0833a0401" to="#end0833a0401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0833a1301" to="#end0833a1301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0834b1601" to="#end0834b1601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0835a1701" to="#end0835a1701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
</p>
</cb:div>
<cb:div type="add-notes">
<head>新增校注</head>
<p>
<note n="0818c0301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0818c0301">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0820a1801" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0820a1801">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0820a1901" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0820a1901">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0820a2001" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0820a2001">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0820a2101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0820a2101">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0820b0201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0820b0201">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0820b0202" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0820b0202">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0820b0301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0820b0301">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0820b0401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0820b0401">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0820b0701" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0820b0701">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0820b1601" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0820b1601">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0821a0601" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0821a0601">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0821a2201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0821a2201">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0821b1201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0821b1201">但【CB】，伹【卍續】</note>
<note n="0821b1401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0821b1401">但【CB】，伹【卍續】</note>
<note n="0821c1701" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0821c1701">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0822c0801" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0822c0801">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0822c1601" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0822c1601">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0823b1301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0823b1301">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0824a0701" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0824a0701">但【CB】，伹【卍續】</note>
<note n="0824a2201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0824a2201">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0824b0201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0824b0201">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0824c1301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0824c1301">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0824c1901" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0824c1901">但【CB】，伹【卍續】</note>
<note n="0824c1902" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0824c1902">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0824c2401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0824c2401">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0825a0201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0825a0201">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0825b1001" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0825b1001">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0825b1002" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0825b1002">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0825b1301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0825b1301">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0825b1401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0825b1401">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0825b1501" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0825b1501">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0825b2001" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0825b2001">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0825c0201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0825c0201">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0826b1601" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0826b1601">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0826b1901" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0826b1901">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0827a0601" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0827a0601">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0827a1801" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0827a1801">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0827b1501" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0827b1501">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0827c2201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0827c2201">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0828a2201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0828a2201">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0828b0301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0828b0301">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0829a0901" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0829a0901">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0830a0401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0830a0401">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0830a1001" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0830a1001">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0830b2401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0830b2401">但【CB】，伹【卍續】</note>
<note n="0830b2402" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0830b2402">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0831a0701" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0831a0701">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0831a0801" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0831a0801">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0831c0801" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0831c0801">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0831c2001" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0831c2001">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0832a0601" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0832a0601">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0832a0701" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0832a0701">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0832b1901" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0832b1901">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0832b2401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0832b2401">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0832c0201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0832c0201">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0832c0401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0832c0401">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0832c0501" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0832c0501">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0832c0701" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0832c0701">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0832c0901" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0832c0901">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0832c1001" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0832c1001">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0832c1101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0832c1101">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0832c1102" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0832c1102">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0832c1103" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0832c1103">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0832c1201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0832c1201">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0833a0401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0833a0401">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0833a1301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0833a1301">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0834b1601" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0834b1601">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0835a1701" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0835a1701">已【CB】，巳【卍續】</note>
</p>
</cb:div>
</back></text></TEI>